Shamonda-virus duikt mogelijk voor het eerst op bij rund in België

Het gaat voorlopig om één verdachte besmetting. "Het rund in kwestie vertoont hoge koorts, ademhalingsproblemen, diarree en een duidelijke daling van de melkgift", aldus DGZ. De dierenarts op het bedrijf liet het zieke dier onderzoeken omdat er al langere tijd gezondheidsproblemen waren in de kudde en een aantal koeien koorts ontwikkelde en minder melk gaf.

Het virus werd ontdekt via PathoSense, een diagnostische methode waarmee een breed scala aan ziekteverwekkers kan worden opgespoord. De eerste analyse wees in de richting van het Shamonda-virus. “Het was eerder een toevallige vondst”, zegt Evelyne Van de Wouwer, regiodierenarts bij DGZ. “Koorts en een daling van de melkgift zijn heel algemene symptomen. In een melkveestal komen die regelmatig voor en zonder bijkomende aanleiding wordt daar niet noodzakelijk een brede diagnostiek op uitgevoerd.” Bevestigingstesten door Sciensano zijn lopende om het virus verder te identificeren en te typeren.

Mocht de Belgische verdenking uiteindelijk worden bevestigd als Shamonda, dan verwacht DGZ geen maatregelen zoals transport- of handelsbeperkingen. Het gaat momenteel om een niet-gereglementeerde ziekte.

Vooral drachtige dieren verdienen aandacht

Toch is er extra aandacht nodig voor drachtige dieren. Er zijn aanwijzingen dat infectie van een moederdier tijdens de dracht kan leiden tot transmissie naar de foetus. Dat kan gepaard gaan met abortus, vroeggeboorte en aangeboren afwijkingen, waaronder afwijkingen aan hersenen en poten. Over de omvang van dat risico bestaat volgens DGZ nog onvoldoende kennis. Ook is nog niet duidelijk in welke mate andere herkauwers, zoals schapen en geiten, gevoelig zijn. Momenteel zijn er geen indicaties van dier-op-dieroverdracht of van overdracht van dier op mens.

Bescherming tegen knutten blijft moeilijk

Veehouders kunnen voorlopig weinig specifieke maatregelen nemen. Er bestaat geen commercieel vaccin tegen het virus. Het beperken van contact met knutten kan theoretisch helpen. Daarbij kan worden gedacht aan het opstallen van dieren, het gebruik van insectenwerende middelen en een goede luchtverplaatsing in de stal. Vooral ventilatie kan volgens DGZ nuttig zijn, aangezien knutten slecht tegen sterke luchtverplaatsing kunnen. “Een volledige bescherming tegen knutten is in de praktijk echter moeilijk te realiseren”, aldus Van de Wouwer.

Alert blijven, maar geen reden tot paniek

Hoe het virus in ons land is terechtgekomen, is voorlopig nog onduidelijk. De invoer van runderen of transporten zijn hierbij mogelijke verklaringen. Tegelijk kan niet worden uitgesloten dat het virus al langer in België aanwezig is.

De huidige verdenking werd immers niet ontdekt via een gerichte surveillance. “Het kan goed zijn dat het al langer in België was en dat we het nu pas detecteren”, zegt Van de Wouwer. “De symptomen zijn zo algemeen dat je ze niet automatisch aan Shamonda koppelt.”

DGZ benadrukt dat er op dit moment slechts één verdachte besmetting in België is. Het is daarom te vroeg om te spreken van een gevestigde besmetting of om conclusies te trekken over de verspreiding in ons land.

Veehouders die bij runderen onverklaarde koorts, lusteloosheid, diarree of een duidelijke daling van de melkgift vaststellen, kunnen contact opnemen met hun bedrijfsdierenarts. Bij dieren met dergelijke aspecifieke klachten kan een brede PathoSense-analyse helpen om een mogelijke ziekteverwekker op te sporen.

Bij drachtige runderen vraagt DGZ de komende maanden extra aandacht voor abortussen en vroeggeboorten. Die kunnen via het bestaande abortusprotocol aanvullend worden onderzocht. Aangezien het om een niet-gereglementeerde ziekte gaat, zijn de kosten voor het aanvullende onderzoek ten laste van de veehouder.

Of de eerste Belgische detectie daadwerkelijk Shamonda betreft, moet de komende dagen blijken. Tot die tijd blijft het wachten op de resultaten van de verdere typering door de betrokken Belgische partners.