Presidentskandidaten kunnen niet om bio-ethanol heen
nieuwsRond deze tijd van het jaar liggen de velden in Iowa er grotendeels kaal bij. Het gros van de oogst is binnen: maïs, soja en haver. Een groeiend deel van de mais- en sojateelt verdwijnt in de productie van bio-ethanol en biodiesel. De dunbevolkte - net geen drie miljoen inwoners - midwestelijke staat boert goed dankzij de biobrandstoffen. Voor de boeren van Iowa mogen de olieprijzen nog lang hoog blijven. Ethanol is goed voor 3.700 jobs in Iowa - en nog eens meer dan 1.400 banen als de in opbouw zijnde fabrieken klaar zullen zijn voor productie.
De brandstof is jaarlijks 2,6 miljard dollar waard. Zonder ethanol zou de maïsoogst 910 miljoen dollar minder opbrengen. Ethanol levert, volgens de statistieken van het ministerie van Landbouw van de deelstaat, ook 19 miljoen dollar aan belastinginkomsten op. Iowa is de grootste producent van bio-ethanol in de VS, maar ethanol speelt ook in de economie van de omliggende staten een grote rol.
Voor de boeren is de groeiende vraag naar ethanol een geschenk uit de hemel. De jaren tachtig waren zwarte jaren voor boerengezinnen en ook de economische bloei van de jaren negentig ging grotendeels aan hen voorbij. Door de stijgende vraag naar biobrandstoffen zijn hun gewassen vandaag een stuk meer waard: maïs de helft meer, sojabonen een derde. De grondprijzen in de Hawkeye State stegen met tien procent.
Maar ethanol is zwaar gesubsidieerd en zonder die gulheid van de overheid zou de industrie wellicht niet overleven. De overheidssteun neemt drie vormen aan: een invoertaks op goedkopere Braziliaanse ethanol, een belastingvoordeel en de gewone subsidie voor de teelt van maïs. Bovendien voerden de president en het Congres een aanzienlijke verhoging door van de hoeveelheid ethanol die de komende jaren verwerkt moet worden in benzine.
Pogingen om de landbouwsubsidies te hervormen, stootten deze herfst trouwens andermaal op het 'njet' van de machtige landbouwlobby. De subsidies zijn omstreden: de studiedienst van het Congres berekende dat ze de schatkist veel geld kosten zonder dat ethanol wezenlijk bijdraagt aan een schoner milieu of energie-onafhankelijkheid. Weinig politici durven dat echter luidop te zeggen. En als ze al ooit tegen de subsidie gekant waren toen ze nog gewoon volksvertegenwoordiger of senator waren voor een staat zonder ethanol, veranderden ze snel van mening toen ze hun kandidatuur voor het Witte Huis aankondigden.
Dat is bijvoorbeeld het geval voor de Democrate Hillary Clinton en de Republikein Fred Thompson. Ook Barack Obama, senator voor het aangrenzende Illinois, 's lands tweede ethanolproducent, ontvouwde zopas zijn steunplan. De kandidaten belijden hun liefde voor ethanol meestal tijdens een bezoek aan een van de zowat dertig (en bijna twintig in opbouw) ethanolraffinaderijen.
Waarom toch? Het antwoord is simpel: Iowa is de eerste staat om de presidentskandidaten te selecteren - dit jaar vindt de caucus al op 3 januari plaats - en daardoor krijgt het extra veel aandacht, veel meer aandacht dan een klein staatje normaliter zou krijgen. "Zo'n veertig procent van de caucus-deelnemers komt van het platteland", berekende professor David Redlawsk van de University of Iowa. "Zowat een kwart van de bevolking in deze staat is afhankelijk van de landbouw. De agrarische sector is dus erg belangrijk".
De Republikein John McCain, die Arizona - geen ethanolstaat - vertegenwoordigt in de Senaat, kantte zich in 2000 vlakaf tegen de subsidies voor de biobrandstof. En dat moest hij bekopen zodat hij besloot Iowa links te laten liggen in zijn campagne. Vandaag klinkt McCain al heel wat genuanceerder, al blijven subsidies taboe voor hem. In de laatste peiling van Redlawsk bengelt de Republikein dan ook aan het staartje. "De kandidaten kijken naar McCains ervaring", zegt Redlawsk. "En concluderen dat ze zich zoiets niet kunnen veroorloven in hun rush naar het Witte Huis".(KS)
