Jacobskruiskruid bezig aan gestage opmars

De voorbije weken doken in de pers opnieuw alarmerende verhalen op over het giftige jacobskruiskruid. In de regio van Adinkerke liet een bestuurder van een intercommunale optekenen dat de aanwezigheid van de plant deze zomer vertienvoudigd was. "De soort breidt geleidelijk uit in Vlaanderen, maar van een vertienvoudiging op twee jaar tijd is absoluut geen sprake", reageert minister van Leefmilieu Hilde Crevits op een parlementaire vraag van parlementslid Jos De Meyer (CD&V).

Of de minister weet heeft van sterfgevallen bij dieren als gevolg van jacobskruiskruid? "Op het INBO worden hierover geen gegevens verzameld. Navraag bij de faculteit Diergeneeskunde in Gent leert dat men daar wel weet heeft van sterfgevallen, maar statistieken worden er niet over bijgehouden", aldus Crevits. De verspreiding van het jacobskruiskruid zelf wordt opgevolgd in het kader van de algemene kartering van wilde planten in Vlaanderen (zie grafiek).

Uit die gegevens blijkt dat het jacobskruiskruid de voorbije 35 jaar een serieuze opmars gekend heeft. De hoogste dichtheden komen voor in de duinen, langsheen de Grensmaas en verder vooral in de sterk verstedelijkte en geïndustrialiseerde delen van Vlaanderen. "Maar ook in andere delen van het gewest komt de plant voor", weet Crevits. "De verstedelijking van Vlaanderen heeft zeker bijgedragen tot de toename, want de soort komt voornamelijk voor op verstoorde bodems".

Problemen met dominantie van jacobskruiskruid treden vooral op bij de spontane evolutie van kale bodems naar meer grazige vegetaties. Uit experimenten in Nederland blijkt dat de soort zich vooral vestigt op open terreinen. "Vaak wordt aangeraden om jacobskruiskruid te maaien voor de bloei en een tweede keer eind augustus om uitzaaiing te voorkomen. Essentieel is wel dat het maaisel van de weide afgevoerd wordt en niet als hooi voor de dieren gebruikt wordt, want juist in gedroogde toestand wordt het niet door het vee herkend en consumeren ze het toch", waarschuwt Crevits.

Zolang er veel open plekken in de vegetatie zijn, is jacobskruiskruid een weerkerend fenomeen aangezien de plant veel lang-levende zaden in de bodem herbergt van waaruit nieuwe planten kunnen kiemen. "Essentieel is dus dat de vegetatie zich sluit waarna de plant vanzelf achteruit gaat. Zolang er overbegrazing is kan Jacobskruiskruid blijven domineren", aldus de minister. De provincie Antwerpen verstrekt momenteel een folder die ook via het internet verkrijgbaar is. "Deze publicatie zou als voorbeeld kunnen dienen voor andere provincies of lokale overheden", besluit Crevits.(KS)

Meer informatie: Folder jacobskruiskruid