"Herbruikbaar water uit mest weldra haalbare optie"

De landbouwsector is, naast de industrie en de gezinnen, een grote slokop van zuiver drinkwater, dat uit de diepe grondlagen moet worden opgepompt. Omdat de beschikbaarheid van dat grondwater beperkt is, moeten landbouwers op zoek naar alternatieven. Hergebruik van afvalwater is één optie. Maar ook uit mest herbruikbaar water puren, kan de toekomst zijn. In Sint-Niklaas kwamen de landbouw- en mestverwerkingssector dinsdag samen om tijdens een studiedag te kijken wat mogelijk is.

Sommige gebieden in Vlaanderen staan bijna helemaal droog, vooral in Zuid-West-Vlaanderen is er een probleem. Daar pompt de landbouw, maar ook de textiel- en voedingsindustrie, al jaren grondwater op uit de Sokkel, een van de oudste grondwatersystemen van ons land. Gevolg: de Sokkel staat zo goed als droog. Om het bekken de kans te geven zich te herstellen, zou het pompen er met 75 procent moeten worden verminderd. Zelfs als we nu helemaal zouden stoppen met pompen, duurt dat een halve eeuw.

De varkensboeren voelen de gevolgen nu al. “Bedrijven krijgen de rekening gepresenteerd. Vorig jaar steeg de grondwaterfactuur door de hogere heffingen met vijftig tot zelfs honderd procent”, zegt Isabelle Vermander van het Vlaams Coördinatiecentrum Mestverwerking (VCM). Volgens Dominique Huits van het West-Vlaams Kenniscentrum Water worden er in de provincie geen vergunningen meer gegeven voor diepe grondwaterwinning wanneer ondiepe winning een alternatief is.

Mest wordt nu al verwerkt tot loosbaar water, om de nutriënten eruit te halen die omwille van het mestoverschot worden geëxporteerd. Het water dat overblijft, wordt geloosd in waterlopen. Dat water heeft een zuiveringsproces van enkele maanden doorlopen en voldoet aan de strenge normen van de Vlaamse overheid. Nu denken de boeren erover na om nog een stap verder te gaan, en van mest herbruikbaar water te maken. Dat kan gaan om drinkbaar water voor de dieren, irrigatiewater of reinigingswater.

De technieken zijn beschikbaar. Om van mest loosbaar water te maken, gebruiken mestverwerkingsbedrijven indamping, 'constructed wetlands' en filtratie. Die methodes moeten wel nog worden verfijnd. “Want naast chemische parameters moet er ook rekening worden gehouden met de druk van fytoproducten, de bacteriologische kwaliteit van het water en de smakelijkheid, geur- en kleurafwijkingen”, aldus Dominique Huits.

Maar de hamvraag is of dat economisch rendabel is voor de boeren. Van één ton mest loosbaar water maken, kost nu 20 euro. Het prijskaartje voor het procédé mest-herbruikbaar water is nog niet duidelijk. Enkele bedrijven die nu al van mest loosbaar water maken, kwamen op de studiedag over hun praktijkervaring getuigen. Een van die bedrijven is Innova Manure, dat in mei 2007 werd opgericht en vorig jaar twee ondernemersprijzen kreeg.

Bedrijfsleider Ivan Tolpe van Innova Mature is zelf varkenshouder en werkt al zeven jaar rond mestverwerking. Hij gebruikt de techniek van 'constructed wetlands' - moerassen waardoor het water uit de mest kan sijpelen - en heeft daar een patent op. Het bedrijf onderzoekt nu ook de mogelijkheid om van mest drinkbaar water te maken. "Ik geloof echt dat dit de toekomst kan worden, alleen zal het nog drie tot vier jaar duren vooraleer het praktisch mogelijk is", aldus Tolpe.(GL)