Handelsrelatie valt buiten karkasclassificatiebesluit

Het Departement Landbouw en Visserij levert veel inspanningen om de classificatie van runderkarkassen in slachthuizen transparanter te maken en de weging en indeling ervan correcter. Gezien de recente discussies verduidelijkt de administratie de gewijzigde Vlaamse wetgeving. We onthouden dat de overheid zich - misschien tot spijt van sommigen - niet moeit met de betaling tussen slachthuis en vleesveehouder.

Na twee jaar van intensief overleg met alle betrokken actoren slaagde het Departement Landbouw en Visserij er vorig jaar in regels op te stellen die meer transparantie moeten brengen in de classificatie van runderkarkassen. In de nieuwe wetgeving worden een aantal technische aspecten duidelijk afgebakend en wordt een betere handhaving van de bepalingen mogelijk gemaakt. Dit heeft geleid tot een vrij omvangrijke en gedetailleerde wetgeving en een grote stap voorwaarts in de doelstellingen die het departement in dit dossier nastreeft.

De nieuwe wetgeving geeft alle Vlaamse producenten van runderen de mogelijkheid om sinds 1 juli 2013 de slachtgegevens van hun individuele dieren en ook de slachtgegevens op bedrijfsniveau te raadplegen in een centrale databank. Deze databank wordt in opdracht van het Departement Landbouw en Visserij bijgehouden door de Interprofessionele Vereniging van het Belgisch Vlees (IVB). Ook de termijn waarbinnen die gegevens ter beschikking moeten zijn van de producenten werd sterk verminderd van drie dagen tot uiterlijk twee uur voor de karkassen het slachthuis verlaten en zeker binnen de 24 uur na het slachten.

Het aantal aanbiedingsvormen bij weging en indeling werd teruggebracht van tien naar vijf toegelaten presentaties. Dit maakt het omrekenen van karkasgewichten naar de standaard aanbiedingsvorm ‘0’ veel eenvoudiger dan voorheen, waardoor het vergelijken over slachthuizen heen makkelijker wordt. Ook het koude karkasgewicht werd in de nieuwe wetgeving gedefinieerd. Het koude karkasgewicht wordt aanzien als het warme karkasgewicht verminderd met twee procent. Hiermee komt de landbouwadministratie onder meer tegemoet aan de vraag van Europa, wiens diensten er na een audit in 2012 op aandrongen om dit op te nemen in de Vlaamse wetgeving.

Bij de landbouworganisaties leek vooral het Algemeen Boerensyndicaat van de nieuwe Vlaamse wetgeving ook te verwachten dat het de producentenprijs van vleesvee zou verhogen. Uit de mededeling van de landbouwadministratie valt echter op te maken dat de handelsrelatie en -afspraken tussen slachthuis en vleesveehouder buiten het toepassingsgebied valt. Het Departement Landbouw en Visserij steekt niet weg dat zij het voor alle actoren in de sector beter vindt dat er een uitbetaling zou plaatsvinden op basis van warme of koude karkasgewichten, maar wenst tevens de handelsrelaties en -afspraken te respecteren zolang deze voldoen aan de bepalingen in de Vlaamse wetgeving. Het Europese kader waarbinnen deze wetgeving tot stand kwam, laat ook niet anders toe.

Dat slachthuizen en (groot)handelaars met hun leveranciers een commercieel bepaald en met de producent overeengekomen gewicht - anders dan warm of koud karkasgewicht - hanteren voor de uitbetaling, valt met andere woorden binnen de vrijheid van de handelsrelatie en buiten het toepassingsgebied van de nieuwe wetgeving. Indien één partij daar geen vrede mee heeft, moet zij dat individueel in het kader van de overeenkomst of los daarvan collectief contesteren.
Terug naar de nieuwe wetgeving die voorziet dat het slachthuis een indelingsverantwoordelijke aanstelt die er onder meer moet op toezien dat de weging en de indeling van de karkassen correct verlopen. Dit zorgt voor een betere opvolging door het slachthuis en zou op termijn moeten resulteren in betere indelingsresultaten. Momenteel wordt de hand gelegd aan de laatste opleidingen voor die indelingsverantwoordelijken.

Ook de evaluatie en opvolging van de erkende classificeerders werd via de nieuwe wetgeving verstrengd, door onder andere de invoering van de mogelijkheid tot schorsing. Zo zijn sinds 1 februari 2014 zes erkende classificeerders geschorst voor een periode van drie maanden. Dit is een rechtstreeks gevolg van de verstrengde aanpak door het Departement Landbouw en Visserij via de nieuwe wetgeving. Dankzij een nieuw landbouwdecreet beschikt de landbouwadministratie bovendien over de mogelijkheid tot het opleggen van exclusieve bestuurlijke geldboetes. Dit maakt dat de handhaving van de bepalingen inzake karkasclassificatie nog zal versterkt worden.

Vorig jaar heeft het Departement Landbouw en Visserij 199 controles verricht in de 16 runderslachthuizen die karkassen indelen. Tijdens die controles werden 7.354 karkassen gecontroleerd in functie van een correcte werking van de erkende classificeerders. Tijdens iedere controle worden de resultaten van de controle besproken met de verantwoordelijke van het slachthuis en worden eventuele opmerkingen meegegeven ter verbetering. Indien geen gevolg gegeven wordt aan die opmerkingen wordt een schriftelijke aanmaning verstuurd. Vorig jaar werden 13 schriftelijke aanmaningen verstuurd.

Ook in de toekomst zal het Departement Landbouw en Visserij haar verantwoordelijkheid opnemen om een correcte weging en indeling te blijven verzekeren, dit in het belang van de hele rundveeketen.