Derogatie krijgt fiat van Europees nitraatcomité

Het Europees nitraatcomité heeft dinsdag het ontwerp van beschikking voor de toekenning van een derogatie aan Vlaanderen gunstig geadviseerd. Vlaams milieuminister Hilde Crevits en landbouwminister Kris Peeters reageren verheugd en roepen de landbouwsector op "om de grootst mogelijke inspanning te leveren om de waterkwaliteit verder te verbeteren". De derogatie versoepelt voor bepaalde percelen de bemestingsnorm van 170 kg stikstof per hectare en per jaar.

In november 2005 besliste de Europese Commissie dat in het kader van de nitraatrichtlijn heel Vlaanderen als kwetsbaar gebied moest ingekleurd worden. De facto leidde dit in Vlaanderen tot een verdere verstrenging van de bemestingsnorm en dus een verhoging van de mestoverschotten. De nitraatrichtlijn laat evenwel toe dat lidstaten een afwijking of derogatie vragen op de maximumnorm van 170 kg stikstof per hectare en per jaar. Eerder verkregen onder meer Oostenrijk, Nederland, Ierland, Noord-Ierland, Wallonië en Denemarken een dergelijke derogatie.

Een derogatie kan bekomen worden voor gewassen met een lange groeiperiode en met een hoge stikstofopname. In zijn derogatieverzoek stelde Vlaanderen een perceelsgewijze benadering voor, een primeur in Europa. Concreet betekent de goedgekeurde afwijking dat landbouwers in Vlaanderen maximaal 250 kg stikstof per hectare en per jaar mogen opbrengen op percelen met gras en maïs met gras als ondervrucht. Op percelen met wintertarwe gevolgd door een tussengewas en bieten mag maximaal 200 kg stikstof per hectare en per jaar bemest worden. Voor de derogatie komt de dierlijke mest van graasvee in aanmerking, net zoals de dunne fractie van varkensmest.

Landbouwers kunnen elk jaar een aanvraag indienen om een derogatie te bekomen. Ze moeten zich er wel toe verbinden de voorwaarden van de derogatiebeschikking na te leven. Het gaat onder meer over het bijhouden van een bemestingsplan en een mestboekhouding en over het analyseren van meststoffen en het nitraatresidu. Bovendien worden in het kader van het beheer van landbouwgronden voorschriften opgesteld om ervoor te zorgen dat zo weinig mogelijk nitraat uitspoelt. De derogatiebeschikking legt aan Vlaanderen ook monitoring en controles op, waarover moet gerapporteerd worden aan de Europese Commissie.

Minister Crevits is tevreden omdat Europa kansen geeft om een leefbare landbouw te combineren met het bereiken van milieudoelstellingen. "Nu moeten we het allemaal waarmaken. Want als we in 2010 opnieuw voor de Europese Commissie staan, zullen we resultaten moeten kunnen voorleggen op het vlak van de waterkwaliteit". Volgens Peeters is de derogatie alvast een duwtje in de rug van de varkenssector "in deze voor hen bijzonder moeilijke tijden".

In de hoedanigheid van milieuminister liet Peeters in maart bij de indiening van het Vlaamse derogatieverzoek de afwijkende bemestingsnormen meteen toepassen. Dat kwam hem op scherpe kritiek te staan van Vlaams parlementslid Bart Martens (sp.a). Peeters heeft steeds benadrukt dat ook Duitsland soepelere bemestingsnormen toepaste voordat het nitraatcomité formeel het licht op groen had gezet. Ook werd de wetenschappelijke onderbouwing van het Vlaamse dossier beklemtoond.(KS)