"2011 was jaar van extreme weersomstandigheden"

Het jaar 2011 werd gekenmerkt door extreme weersomstandigheden, zoals ernstige droogte en hevige neerslag. Dat meldt ARGUS, het milieupunt van KBC en Cera. Wereldwijd bedroeg de gemiddeld temperatuur 14,52°C. Daarmee was 2011 volgens NASA het op acht na warmste jaar in 132 jaar. Dit ondanks het verkoelende effect van La Niña en een relatief zwakke zonneactiviteit.

De aarde is nu ongeveer 0,8°C warmer dan een eeuw geleden. De jaarlijkse gemiddelden maskeren bovendien de temperatuur- en neerslagrecords die in vele delen van de wereld verbroken worden. “Als de aarde verder opwarmt, dreigen extreme weersomstandigheden de norm te worden”, klinkt het.

Wereldwijd was 2010 het natste én warmste jaar. “Op een warme planeet valt dan ook vaker neerslag. Met elke stijging van 1°C, stijgt de vochtigheid in de lucht met ongeveer 7 procent. Hoge temperaturen kunnen ook tot hevigere stormen leiden”, legt ARGUS uit. 2011 was net iets minder nat dan 2010.

In januari van 2011 werd Brazilië meteen getroffen door overstromingen en landverschuivingen als gevolg van hevige regen. Op één dag tijd kreeg het land de normale hoeveelheid neerslag voor een maand over zich heen. Eveneens in januari overstroomde een groot deel van Australië. In het najaar werden Thailand, Centraal-Amerika en de Filippijnen dan weer geconfronteerd met hevige neerslag, en maar liefst 19 stormen in het Atlantische orkaanseizoen waren zo ernstig dat ze een naam kregen. Orkaan Irene bijvoorbeeld teisterde het noordoosten van de VS in augustus met extreme overstromingen.

Behalve door overvloedige regen, werd de wereld in 2011 getroffen door extreme droogte. Zo was er de aanhoudende droogte in de Hoorn van Afrika, die al in 2010 begon maar in 2011 uitgroeide tot een crisis. Ook Mexico werd geteisterd door droogte, de ergste in 70 jaar. Bijna 900.000 hectare landbouwgrond en 1,7 miljoen dieren gingen verloren.

Verder werden In 2011 zeven landelijke hitterecords verbroken, te weten in Armenië, China, Iran, Irak, Koeweit, de Republiek Congo en Zambia. Voor de VS was 2011 het op één na warmste jaar sinds de metingen. Koeweit haalde een absoluut record, met 53,3°C in augustus, de hoogste temperatuur ooit gemeten in die maand. Zambia daarentegen verbrak vorig jaar niet alleen een nationaal hitterecord, maar ook een kouderecord. In juni bedroeg de temperatuur er slechts -9°C.

Wat het Noordpoolgebied betreft, bedroeg de temperatuur in 2011 2,2°C meer dan het gemiddelde van de periode 1951 tot 1980. De temperatuur steeg er in de afgelopen 50 jaar dubbel zo snel als elders op aarde. Hierdoor smelt het poolijs sneller dan het terug aangroeit, wat het zee-ijs dunner maakt en dus nog sneller doet smelt. Volgens wetenschappers zou het poolijs op die manier tegen 2030 volledig verdwenen kunnen zijn. Wanneer dat zou gebeuren, zou er op zijn beurt minder zonlicht gereflecteerd worden, waardoor de oceaan meer zonne-energie zou absorberen en de opwarming van de aarde nog zou versnellen. Dit zou dan weer het ijs op Groenland sneller doen smelten, wat de wereldwijde zeespiegel met 7 meter zou doen stijgen.

Door de opwarming van de aarde dooit ten slotte ook het permafrost. Hierdoor komen de broeikasgassen CO2 en methaan vrij, wat eveneens het proces van opwarming versnelt.