Water- en natuurbeheerders ontwikkelen de Demervallei

Natuurpunt vestigt de aandacht op de goedkeuring van het LIFE-project Delta door de Europese Commissie. Met de financiële steun van Europa en Vlaanderen investeert dit project de komende vijf jaar 6,3 miljoen euro in de verdere ecologische ontwikkeling van de Demervallei in Limburg en Vlaams-Brabant. “De kwetsbare Europees beschermde topnatuur in dit gebied zal maximaal profiteren, maar het is ook goed nieuws voor omwonenden, toeristen en de lokale horeca”, zegt Chris Dictus, projectverantwoordelijke bij Natuurpunt. De verschillende partijen die actief zijn in het Schulensbroek en het Webbekomsbroek-Borchbeemden bundelen hun krachten.

Het LIFE-project Delta zal doorgaan in twee natuurgebieden in de Demervallei. De verschillende beheerders van deze gebieden bundelen hun krachten voor de realisatie van dit ambitieuze project: Natuurpunt als terreinbeheerder van het Schulensbroek, het Agentschap voor Natuur en Bos als terreinbeheerder van het Webbekomsbroek-Borchbeemden, VMM als beheerder van de Demer en de gecontroleerde overstromingsgebieden en het Regionaal Landschap Haspengouw en Voeren als platform tussen actoren en uitvoerder van de landschapsversterkende maatregelen.

De Demervallei vormt ter hoogte van de gemeenten Herk-de-Stad, Lummen, Halen en Diest het samenvloeiingsgebied van zowat 70 procent van al het Limburgse water. Dat maakt van het gebied een uniek samenvloeiingsgebied met bijzondere graslanden waar zeldzame dier- en plantensoorten voorkomen, die gebonden zijn aan natuurlijke overstromingen. Sinds oudsher doet het uitgestrekte valleilandschap tegelijkertijd dienst als een cruciale buffer voor de waterveiligheid van de bewoners in het Demerbekken.

Daarom wordt binnen het project gefocust op het waterbeheer: een sterkere natuur gaat hier hand in hand met waterveiligheid. Het opnieuw aansluiten van een oude loop van de Oude Herk, het herstel van moeraszones en het grachtenstelsel in het gebied en het natuurvriendelijk inrichten van de oevers van het Schulensmeer zijn enkele van de geplande waterwerken. Daarnaast zal plaatselijk het typische deltalandschap verder opengemaakt worden ten voordele van de valleinatuur.

“LIFE Delta pakt uit met enkele bijzondere dier- en plantensoorten, zoals de kwartelkoning, de roerdomp en de blauwborst, de grote modderkruiper, de kamsalamander en het kruipend moerasscherm en de drijvende waterweegbree, maar het eigenlijke doel van de werken is om waterbeheer, de natuur en zachte recreatie op elkaar af te stemmen. De bijzondere soorten zijn als het ware de ambassadeurs van dit project.” zegt Jo Van Gils, verantwoordelijke voor het project bij ANB. De Demervallei moet een uitvalsbasis worden van waaruit die kwetsbare soorten weer voet aan de grond kunnen krijgen in de rest van Vlaanderen.

Behalve grote ingrepen zullen er ook aankopen van gronden gebeuren om de natuur in de vallei robuuster te maken en puzzelstukken met elkaar te verbinden. “Dit is een unieke kans om het werk van onze Natuurpunt-vrijwilligers en het Agentschap voor Natuur en Bos van de voorbije decennia een stevige duw in de rug te geven”, zegt Chris Dictus van Natuurpunt. De financiering van het project wordt voor 60 procent gedragen door het Europese LIFE-fonds. De Vlaamse overheid neemt via het Agentschap voor Natuur en Bos en de Vlaamse Milieumaatschappij het grootste deel van de restkost op zich.

Koen Martens van waterbeheerder VMM zegt dat er binnen het project veel overleg zal zijn tussen natuur- en waterbeheerders. De overheid hecht ook veel belang aan de samenwerking met de lokale landbouw en met de aanwezige recreatie in het projectgebied. Ook daarvoor is overleg voorzien met de gemeentebesturen en alle betrokkenen.