Volledige voedingsketen maakt werk van voedselverliezen

Samen met de Vlaamse overheid heeft de hele voedselketen het engagement op zich genomen om de komende jaren voedselverliezen verder terug te dringen. Boerenbond, FEVIA Vlaanderen, Comeos Vlaanderen, Unie Belgische Catering, Horeca Vlaanderen en het Onderzoeks- en informatiecentrum van de Verbruikersorganisaties (OIVO) willen een brede maatschappelijke coalitie op de been brengen om dit engagement om te zetten in concrete acties.

Uit cijfers blijkt dat wereldwijd naar schatting één derde van al het geproduceerde voedsel verloren gaat . Voor gans Vlaanderen betekent dit 120.000 ton voedsel. Gemiddeld gooien we met z’n allen tussen de 13 en 23 kilo bruikbaar voedsel per persoon per jaar weg. Dat betekent dat bij een gezin van vier personen meer dan 300 euro in de vuilbak terechtkomt. Bijna één derde daarvan is brood en banket, op de tweede plaats staan groenten (16%). Meer dan een vijfde van alle weggegooide ongeopende verpakkingen heeft een niet overschreden datum.

Omdat deze cijfers erop wijzen dat de preventie van voedselverlies een belangrijk maatschappelijk thema is, zette minister-president Kris Peeters voedselverlies al in 2011 op de agenda. Eind 2012 lanceerde de Vlaamse regering in het kader van Vlaanderen in Actie een eerste pakket met 25 maatregelen om voedselverliezen in kaart te brengen, terug te dringen en hoogwaardig te valoriseren. Daarna werden nog tal van andere initiatieven genomen om voedselverspilling bij de consument en voedselverliezen in de voedingsindustrie aan te pakken.

“Preventie van voedselverlies biedt immers enorme opportuniteiten. Niet alleen wordt de druk op de voedselzekerheid verlicht, het draagt ook bij aan verduurzaming. Voedselverliezen tegengaan, zorgt ook voor een efficiëntere ketenwerking en bijbehorende kostenbesparingen. Het optimaliseert bestaande processen, maar stimuleert ook innovatie”, zegt Peeters. Hij benadrukt dat er al een mooi traject werd afgelegd en dat nieuwe initiatieven nog steeds worden genomen. “Maar met deze engagementsverklaring willen we een versnelling hoger schakelen”, klinkt het.

De ambitie van alle partners in dit verhaal is om voedselverliezen doorheen de hele keten – zowel productie, verwerking, distributie, bereiding als consumptie – zo veel mogelijk te beperken en maximaal te valoriseren, met een cascade van waardebehoud als leidraad en in lijn met de Europese doelstellingen. “De verantwoordelijkheid ligt dus bij de hele keten en de overheid wil daarbij een coördinerende, faciliterende en ondersteunende rol in de ketenaanpak spelen”, legt de minister-president uit.

Concreet hebben alle partners het engagement op zich genomen om zes acties uit te werken. Zij vormen de fundamenten voor de gezamenlijke aanpak van voedselverlies in Vlaanderen. Eerst en vooral zal er een ‘ketenroadmap’ worden opgesteld. Daarin worden strategie en doelstellingen geformuleerd en worden acties vastgelegd op schakel- en ketenniveau om voedselverliezen zo veel mogelijk te beperken en maximaal te valoriseren.

Daarnaast zal er werk gemaakt worden van een robuuste kennisbasis over voedselverlies in alle schakels van de keten. Die kennisbasis bevat een cijfermatige onderbouwing, analyse van oorzaken en hotspots en het in kaart brengen van efficiënte en effectieve maatregelen, goede praktijken, slimme innovaties en succesvolle samenwerkingsverbanden. Ook gaan de partners samenwerken om het bewustzijn over voedselverliezen en de negatieve impact ervan te vergroten, vanaf de primaire producent tot en met de consument.

Er wordt ook een oproep gedaan aan alle bedrijven en organisaties uit de keten en aan alle maatschappelijke stakeholders om samen deze uitdaging aan de gaan. “We streven naar een brede voedselverliescoalitie”, legt Peeters uit. Een ander belangrijk actiepunt is het betrekken van de consument bij dit verhaal. “Via een gezamenlijke en gecoördineerde inspanning willen we de consument op positieve manier ondersteunen om voedselverlies te voorkomen en zo duurzamer te produceren en geld te besparen”, zeggen de initiatiefnemers. Tot slot is er ook een sociaal actiepunt. “We streven naar een duurzaam partnerschap met sociale initiatieven die draaien rond voedselhulp.”

Naast minister-president Kris Peeters werd de engagementsverklaring ook ondertekend door Marc Rosiers, adviseur van Boerenbond; Jan Vander Stichele, voorzitter van FEVIA Vlaanderen; Jan Delfosse, directeur-generaal van Comeos Vlaanderen; Michel Croisé, voorzitter van de Unie Belgische Catering; Christel Verhas, lid van de raad van bestuur van OIVO, en Danny Van Assche, afgevaardigd bestuurder van Horeca Vlaanderen.