Voedselketen in actie voor minder voedselverlies
nieuws
In maart 2014 ondertekenden de Vlaamse overheid en de verschillende schakels van de voedselketen (o.a. landbouw, voedingsindustrie, retail en horeca) de engagementsverklaring ‘Samen tegen Voedselverlies’. Een jaar later stellen de Vlaamse regering en de ketenpartners trots het resultaat voor van het geleverde werk: de ‘Ketenroadmap Voedselverlies 2020’. De komende vijf jaar staan er tientallen acties op stapel om voedselverliezen in de keten terug te dringen en reststromen maximaal te valoriseren. Tegen 2020 moet het voedselverlies in Vlaanderen met 15 procent dalen.
De Vlaamse regering heeft samen met de schakels van de voedselketen een actieplan klaar om gezamenlijk de voedselverliezen met 15 procent te verminderen tegen 2020. Vijf jaar later wil men dubbel zo goed doen en de verliezen in de voedselketen met 30 procent reduceren. De ketenpartners die de negen actieprogramma’s, met in totaal 57 acties, de komende vijf jaar zullen uitvoeren, zijn Boerenbond, FEVIA Vlaanderen, Comeos Vlaanderen, Unie Belgische Catering, Horeca Vlaanderen, UNIZO, Buurtsuper.be en het Onderzoeks- en Informatiecentrum van de Verbruikersorganisaties (OIVO). Het tegengaan van voedselverliezen is een belangrijke doelstelling van het Vlaams regeerakkoord.
Voedselverlies komt voor in elke schakel van de keten, van de primaire productie tot en met de consument. In de Europese Unie wordt er jaarlijks 90 miljoen ton voedselverliezen en nevenstromen (bv. schillen) geproduceerd. Uit projecties blijkt dat die hoeveelheid, bij ongewijzigd beleid, zal toenemen tot 126 miljoen ton tegen 2020. Ook in Vlaanderen, met een sterk ontwikkelde agrovoedingsketen, gaat er voedsel verloren. De totale stroom voedselverliezen én nevenstromen wordt geschat op 1.936.000 tot 2.290.000 ton of 314 tot 372 kilogram per Vlaming. Een gemiddeld Vlaams gezin gooit 36 tot 55 kg voedsel per jaar weg.
Wanneer voedselverlies optreedt in de productieketen kunnen de reststromen vaak nog nuttig ingezet worden als veevoeder, als grondstof, of voor de opwekking van energie. Toch betekent voedselverlies vaak een puur economisch verlies omdat het gelijk staat aan het verlies van hoogwaardige en schaarser wordende grondstoffen. Naast financiële implicaties heeft voedselverlies ook een negatieve impact op het milieu. Voedsel onbenut laten, is verder ook ethisch niet te verantwoorden want voedselarmoede komt in Vlaanderen nog altijd voor. De preventie van voedselverlies levert bedrijven en burgers geld op en draagt bij aan de verduurzaming van de keten. Sociaal aan de slag gaan met voedseloverschotten levert een bijdrage aan de nog steeds noodzakelijke voedselhulp.
De ‘Voedselverliescoalitie’ telt momenteel 54 bedrijven, sectororganisaties en maatschappelijke stakeholders maar aan alle actoren wordt gevraagd om mee de doelstellingen te helpen realiseren. Er zijn negen actieprogramma’s en 57 acties uitgewerkt. Zo zullen de Vlaamse regering en de keten bedrijven ondersteunen om voedselverliezen te verminderen, onder meer door het ontwikkelen en promoten van meet- en doe-instrumenten op maat van bedrijven en sectoren. Er wordt ingezet op samenwerking in de keten om voedselverliezen tussen de schakels terug te dringen, innovatie in verpakkingen te stimuleren en een gemeenschappelijke aanpak voor voedselverliescrisissen op te zetten. Met diverse acties sensibiliseren, inspireren en engageren de initiatiefnemers de bedrijven om actie te ondernemen. Dat gebeurt met opleidingen en vormingspakketten voor werknemers en management.
De Vlaamse regering en de keten sensibiliseren ook de consument op een positieve manier rond het thema door handelingsperspectieven aan te bieden om het voedselverlies thuis te beperken, door jongeren te inspireren met goede voorbeelden en burgers te prikkelen om hun verspillingsgedrag in vraag te stellen. Ze ondersteunen hefboomprojecten die de huidige niet-vermarktbare voedseloverschotten in de voedselketen kanaliseren richting sociale redistributie aan mensen in armoede. Samenwerking tussen de reguliere en sociale economie staat daarbij centraal. De regering en de keten promoten het schenken van voedseloverschotten en faciliteren dat door bestaande drempels weg te werken. Door middel van onderzoek ondersteunen ze tot slot de acties die bedrijven, sectoren en beleidsmakers nemen.
Volgens de bevoegde ministers Joke Schauvliege (landbouw) en Liesbeth Homans (armoedebestrijding) gaat de Vlaamse overheid jaarlijks rapporteren over de vooruitgang van de uitvoering van het plan. Door middel van monitoring van de voedselverliezen in de gehele keten kunnen de inspanningen geëvalueerd worden.
Meer informatie: voedselverlies
