Vleermuizen als nieuwe bondgenoten van de landbouwer?

TransAgroBat. Nee, geen nieuwe Batmanfilm, wel een onderzoeksmissie met een gelijkaardig plot: zullen vleermuizen Vlaamse landbouwers te hulp kunnen schieten in de strijd tegen plaaginsecten? Dat zal Inagro met de andere projectpartners in Vlaanderen, Wallonië en Frankrijk komende maanden uitzoeken.

Vleermuizen als natuurlijke plaagbestrijders

Vleermuizen eten grote hoeveelheden insecten. Verschillende soorten jagen onder meer op vliegen en motten die als plaaginsect voorkomen in landbouwgewassen of stallen. Toch is nog weinig bekend over de precieze rol die vleermuizen kunnen spelen op actieve landbouwbedrijven. “'Met TransAgroBat willen we beter begrijpen welke rol vleermuizen kunnen spelen in landbouwsystemen”, duidt Dieter Depraetere, onderzoeksleider Agromilieu bij Inagro.

Samen met de projectpartners onderzoekt Inagro daarom welke insecten voorkomen in en rond landbouwbedrijven en welke daarvan deel uitmaken van het dieet van vleermuizen. DNA-onderzoek op vleermuisuitwerpselen moet daar meer duidelijkheid over brengen.

De onderzoekers zullen ook met geluidsopnames de aanwezigheid en activiteit van vleermuizen in kaart brengen. Zo kan onder meer achterhaald worden welke kenmerken van het landschap vleermuizen aantrekken en hoe landbouwbedrijven hun infrastructuur vleermuisvriendelijker kunnen maken.

Inagro als nieuwe place to be voor vleermuizen

Op de biohoeve van Inagro worden binnenkort verschillende vleermuisvriendelijke toepassingen geïnstalleerd waardoor de site een praktijk- en demonstratielocatie wordt voor vleermuizen op landbouwbedrijven.

Zo zullen onder andere in de gevel van een bestaande loods met opzet inkruipopeningen komen die toegang geven tot beschutte spouwruimtes achter de houten gevelbekleding. Rond de loods zal ook geëxperimenteerd worden met vleermuisvriendelijke verlichting met een aangepast lichtspectrum, zoals rood of donkeroranje licht. En om de zwarte zoogdieren een warme welkom te bieden in de loods zal in de nok ook een zelfreinigende vleermuiskoloniekast komen die de dieren beschutting en warmte biedt. Bestaande wandstructuren krijgen ook een nieuwe functie als verblijfplaats en twee aangrenzende ruimtes worden gekoppeld tot een zogenaamde hotbox, waarin vleermuizen kunnen wisselen tussen warmere en koelere omstandigheden. 

Daarnaast voorziet het project ook kleinschalige vleermuisvriendelijke ingrepen op een tiental andere landbouwbedrijven. Zo wordt praktijkervaring opgebouwd in verschillende bedrijfsomgevingen en onderzocht welke maatregelen haalbaar en interessant zijn voor landbouwers.

"We willen landbouwers niet alleen inspireren, maar vooral praktijkervaring opbouwen rond maatregelen die ook effectief toepasbaar zijn op landbouwbedrijven", aldus Depraetere. “De maatregelen en onderzoeksresultaten worden de komende jaren opgevolgd en gedeeld via demonstratiemomenten, praktijkactiviteiten en kennisuitwisseling met landbouwers, beleidsmakers en terreinbeheerders.”

Ook landbouweducatie krijgt een plaats

Op landbouwbedrijf “De Zaaier” in Ruddervoorde werden ook enkele vleermuisvriendelijke maatregelen toegepast. “De focus daar ligt vooral op landbouweducatie. De voorzieningen vormen een aanleiding voor bezoekers om kennis maken met vleermuizen, hun rol in het ecosysteem en de mogelijkheden om biodiversiteit te integreren in een landbouwbedrijf”, klinkt het.