Vijf overheidscontroles per jaar zijn geen uitzondering op landbouwbedrijf
nieuwsEen land- en tuinbouwbedrijf wordt gemiddeld vijf keer per jaar door de overheid gecontroleerd, zo blijkt uit een bevraging van landbouworganisatie Boerenbond bij haar leden. Op jaarbasis zou dit neerkomen op meer dan 100.000 overheidscontroles in de sector. “De vele onaangekondigde controles wegen zwaar op de landbouwers aangezien zij vaak de enige zijn die deze controles kunnen begeleiden”, aldus Boerenbond.
Landbouwers kunnen door tien overheidsinstanties aan verschillende controles worden onderworpen. Denk aan controles van het Departement Dierenwelzijn, het Agentschap voor Natuur en Bos, de Vlaamse Milieumaatschappij, de Vlaamse Landmaatschappij, het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen enzovoort. “Meer dan in andere sectoren zien we op een landbouwbedrijf allerlei regelgeving samenkomen. De veelheid aan controles die daarmee gepaard gaat, zorgt voor stress bij landbouwers”, stelt Lode Ceyssens, voorzitter van Boerenbond. “Controles zijn uiteraard nodig en belangrijk maar op een bepaald moment ziet een landbouwer door de bomen het bos niet meer omdat er zoveel op hem afkomt.”
Landbouwers voelen zich zelden in orde
In een bevraging bij 367 Boerenbondleden geeft 81 procent aan het gevoel te hebben nooit in orde te kunnen zijn. “Er zijn zoveel administratieve verplichtingen dat het volgens velen bijna onmogelijk wordt om geen administratieve fout te maken”, klinkt het. “Bovendien telt de land- en tuinbouwsector vooral familiale bedrijven waardoor het in 93 procent van de gevallen de bedrijfsleider zelf of de partner is die een controle begeleidt.”
Daarom is het volgens de landbouworganisatie noodzakelijk om in te zetten op het recht op vergissing waarmee kleine fouten kunnen rechtgezet worden en op het only once-principe. “De cowboys moeten aangepakt worden maar wie het goed bedoelt mag niet verdrinken in een spaghetti van regels en controles,” vindt Boerenbond.
Vlaamse boer werkt gemiddeld 9 werkdagen per week
6 januari 2026Onaangekondigde controles verstoren werk
Controles gebeuren in 85 procent van de gevallen onaangekondigd. Voor 55 procent van de landbouwers zorgt dit voor bijkomende stress omdat de vooropgestelde werkplanning overhoop wordt gegooid. "Een tijdige aankondiging bij standaardcontroles zou ervoor kunnen zorgen dat landbouwers zich beter kunnen voorbereiden en hun dagelijkse werkzaamheden rond de controle kunnen plannen", aldus Boerenbond "Zo’n controle neemt toch al snel twee uur in beslag. Het bespaart ook tijd aan de controleur die voor een gesloten deur staat als landbouwers op het veld aan het werk zijn."
Rechten kennen
Tot slot is het volgens Boerenbond belangrijk dat land- en tuinbouwers hun rechten kennen. "Een eerste stap is om tijdens zo’n controle ook zelf vragen te stellen rond bijvoorbeeld de wetgeving die de controleur toepast, zelf te noteren en foto’s te maken", klinkt het. 73 procent van de landbouwers zou ook niet weten dat er een beroepsprocedure mogelijk is bij controles.
Het is maar een kleintje voor controleurs om landbouwers te vertellen hoe ze beter kunnen doen en waar nodig te ondersteunen
Bij één op drie controles weet de landbouwer dan weer niet of hij of zij al een overtreding heeft begaan of niet. Veelal vertellen de controleurs ook niet hoe de landbouwer in kwestie zich in regel kan stellen. “Ik hoop dat men controles uitvoert om wie niet volledig in orde is beter te laten doen. Het is dan maar een kleintje om landbouwers te vertellen hoe ze beter kunnen doen en waar nodig te ondersteunen daarin", aldus Ceyssens. "Daarom is het belangrijk om na de controle steeds het verslag na te lezen."
Om controles vlotter te laten verlopen en de druk bij landbouwers te verminderen roept Boerenbond de overheden op om het recht op vergissing in te voeren, het only once-principe toe te passen, meer aangekondigde standaardcontroles te doen en een betere begeleiding en communicatie bij controles te hanteren.
