Veedichtheid is voor milieubeweging kern van probleem
nieuws
In de ogen van Natuurpunt en Bond Beter Leefmilieu is er maar één pad dat leidt naar een aanvaardbare waterkwaliteit in Vlaanderen en dat is een afbouw van de veestapel. Gebieden met een grote veedichtheid zijn naar verluidt bepalend voor de algemene waterkwaliteit. De milieuschade door stikstofuitspoeling zou elk jaar 70 tot 230 miljard euro bedragen, oftewel 150 tot 750 euro per Europeaan. “De schaduwkost van bemesting loopt daarmee dubbel zo hoog op als de economische baten”, schrijft de milieubeweging in een uitgebreid mestdossier. In Vlaanderen is fosfaat een nog hardnekkiger probleem dan nitraat.
De milieubeweging in Vlaanderen kijkt nadrukkelijk richting de landbouwsector voor een verbetering van de kwaliteit van het oppervlaktewater. Uit het voortgangsrapport van de Vlaamse Milieumaatschappij leiden Natuurpunt en Bond Beter Leefmilieu af dat huishoudens en bedrijven hun impact op de vervuiling van waterlopen al drastisch naar beneden brachten door de invoering van milieuheffingen op afvalwater en lozingsnormen voor de bedrijven en het aansluiten van heel wat gezinnen op het rioleringsstelsel en investeringen in waterzuiveringsinstallaties.
Natuurpunt en Bond Beter Leefmilieu ontkennen niet dat ook de landbouw inspanningen deed, maar constateren dat de sector nog steeds verantwoordelijk is voor een aanzienlijk aandeel van de stikstof- en fosfaatvervuiling, respectievelijk 61 en 44 procent. Het rapport van VMM brengt bovendien aan het licht dat net in die landbouwgebieden met een groot aantal varkens en koeien de sloten en beken sterk vervuild zijn met fosfaat en stikstof.
De cijfers van VMM geven aan dat de kwaliteit van het water per bekken erg verschillend is. Terwijl een aantal bekkens de nitraatdoelstelling al hebben gehaald (Dender- en Netebekken), kampen vier van de elf bekkens nog steeds met een ernstige nitraatvervuiling: Bovenschelde, IJzer, Leie en Maas. “Net in de regio’s met een hoge concentratie aan landbouwdieren - en bij gevolg een hoge mestdruk - is de waterkwaliteit slecht. De concentratie aan landbouwdieren is dus bepalend voor de waterkwaliteit”, concludeert de milieubeweging.
Bij aanvang van het vierde mestactieplan werd de nitraatnorm (50 mg nitraat per liter water) in 27 procent van de MAP-meetpunten (meetpunten voor de oppervlaktewaterkwaliteit in landbouwgebied, nvdr.) overschreden. Vlaanderen stelde zichzelf tot doel om tegen 2014 het aantal overschrijdingen in het oppervlaktewater terug te brengen tot 16 procent, tegen 2018 moet dit verder zakken tot vijf procent. Uit het VMM-rapport valt op te maken dat we aan het einde van MAP4 stranden op 21 procent rode MAP-meetpunten. Natuurpunt en BBL waarschuwen daarom dat we aan het huidige tempo stranden op 15 procent overschrijdingen in plaats van de vijf procent die Europa voorstelt.
Verder legt de milieubeweging in zijn dossier de vinger op de wonde voor wat de uitspoeling van fosfaat betreft. “De gemiddelde fosfaatconcentratie is vier maal hoger dan wat toegelaten is in kleine beken volgens het decreet integraal waterbeleid (0,38 mg P/l). Op dit moment is 67 procent van de meetpunten sterk met fosfaat verontreinigd. VMM concludeert dan ook terecht dat fosfaat een groter probleem is dan nitraat. Het voorbije decennium is er bovendien geen beterschap in de fosfaatverontreiniging in landbouwgebied.”
Al deze factoren samen doen de milieubeweging concluderen dat de enige echte oplossing voor de verbetering van de waterkwaliteit daarom een afbouw van de veestapel is. Die visie wordt niet gedeeld door de Vlaamse overheid want uit het mestbeleid spreekt een duidelijke overtuiging dat de beste resultaten geboekt kunnen worden door boeren te begeleiden. In een interview dat in december gepubliceerd wordt op VILT.be zal minister van Landbouw en Omgeving Joke Schauvliege het Vlaamse mestbeleid verdedigen. Liever dan alleen op de problemen te wijzen en te beboeten, opteert de minister voor een gebiedsgerichte ondersteunende aanpak en een overheid in de rol van adviseur en niet alleen die van controleur.
