"Suikerbietteelt heeft ook na 2017 toekomst in België"

Ook na de afschaffing van het suikerquotum in 2017 is er toekomst voor de suikerbietteelt in België. We beschikken over zeer performante suikerbiettelers, de suikerindustrie heeft zwaar geïnvesteerd met oog op de toekomst, er is teeltkennis aanwezig op hoog niveau en ook de veredelaars zetten in op steeds betere rassen. Dat zei Marc Ballekens, directeur strategie en marketing van Limagrain België, naar aanleiding van vijf jaar Betaseed op de Belgische markt. Al hangt volgens hem het voortbestaan van de teelt in ons land ook af van de mate waarin de wereldmarktprijs enigszins een nieuw elan kan vinden en van de mate waarin men erin slaagt om interprofessionele akkoorden over meerdere jaren af te sluiten.

Ons land telt vandaag 7.300 suikerbiettelers waarvan er 3.200 in Vlaanderen actief zijn en 4.100 in Wallonië. Tussen 2000 en 2015 daalde het areaal suikerbieten van zo’n 94.000 hectare naar 54.000 hectare. “Zeker de laatste vijf jaar hebben we een sterke daling gezien. Op basis van gesprekken met de suikerindustrie verwachten we wel dat de daling nu zal stoppen”, aldus Ballekens. Het gemiddelde areaal per bedrijf schommelt vandaag rond de zeven hectare.

De suikeropbrengst steeg de afgelopen 20 jaar evenwel met rasse schreden: van nog geen 60 ton suikerbieten per hectare in 1996 tot ruim 85 ton in 2014. Dat staat gelijk aan een gemiddelde suikeropbrengst per hectare van 14,7 ton. In 1996 was dit nog tien ton. Dit is niet alleen het gevolg van een hogere opbrengst in kilo, maar ook van een hoger suikergehalte van de bieten. “De afgelopen jaren evolueerden we dus met een gemiddelde stijging van 600 tot 700 kilo extra suiker per jaar per hectare”, aldus de Limagrain-directeur.

Volgens hem komt daarmee een gemiddelde van 20 ton suiker per hectare steeds dichterbij. “Ik verwacht dat tegen 2020 20 procent van de suikerbiettelers een gemiddelde opbrengst van 20 ton suiker per hectare haalt”, klinkt het. “Onze suikerbiettelers zijn zeer performant. Na Frankrijk hebben we de hoogste opbrengsten per hectare, terwijl België wel een aantal competitieve nadelen heeft zoals kleinere percelen en mindere teeltcondities.” Ballekens is ervan overtuigd dat ook het Koninklijk Belgisch Instituut voor de Verbetering van de Biet (KBIVB) een belangrijke invloed heeft gehad en nog steeds heeft op die performantie. “Het Bieteninstituut heeft 80 jaar ervaring en wordt niet voor niets internationaal gewaardeerd voor zijn ervaring en teeltkennis.”

Ook de suikerindustrie heeft met oog op de afschaffing van de suikerquota zware investeringen gedaan. De productielijnen zijn uitgebreid, het rendement is verhoogd, onder meer door zware herstructureringen, en het energieverbruik is gedaald. Ballekens wijst er ook op dat zowel de Tiense Suikerraffinaderij, in handen van het Duitse Südzucker, als Iscal Sugar performante landbouwkundige diensten hebben. “Al kan na de afschaffing van het suikerquotum de afstand tot de fabriek een aantal telers wel parten spelen”, luidt het.

De veredelingssector zet bovendien alle middelen in om op een aantal uitdagingen van de toekomst een antwoord te bieden. “Dat gebeurt enerzijds door te streven naar hogere opbrengsten en een hoger suikergehalte. Anderzijds wordt er ook sterk gewerkt op rassen die ziekte- en droogteresistent zijn. We zijn ervan overtuigd dat we deze problemen op korte termijn met veredeling oplossen. Een groter probleem is het vergelingsvirus. De eerste tien jaar lijkt een antwoord op deze ziekte niet te verwachten en dus blijven neonicotinoïden in de suikerbietteelt noodzakelijk willen we tal van volleveldsbespuitingen vermijden”, zegt Ballekens.

De wereldmarktprijs die recent een absoluut dieptepunt van 329 euro per ton witte suiker bereikte, zal in belangrijke mate bepalen of de suikerbietteelt voor de Belgische teler rendabel blijft. “Blijft het aanbod aan suiker de komende jaren groot en de wereldmarktprijs dus laag, dan zullen heel wat telers afhaken”, voorspelt Marc Ballekens. “Maar laat één ding duidelijk zijn, als de teelt in België niet meer rendabel is, dan zal die ook niet meer rendabel zijn voor Nederlandse, Tsjechische en Poolse telers.”

Al lijken er niet zoveel alternatieven voor de suikerbiettelers. “Zowel voor aardappelen, vlas als koolzaad lijkt het niet evident dat het areaal sterk wordt uitgebreid. Dit zou de markt volledig ontwrichten. Erwten en andere eiwithoudende gewassen zijn zonder een gericht Europees beleid niet rendabel. En voor korrelmaïs zien we dat sinds het einde van het melkquotum en het nieuwe Europese landbouwbeleid er juist meer kuilmaïs en minder korrelmaïs wordt gezet. Dat maakt dat alleen tarwe overblijft als alternatief”, klinkt het.

De sector verwacht dan ook veel van de interprofessionele akkoorden die de suikerindustrie en de telers in de toekomst willen afsluiten nu de mededingingsautoriteit toelaat om over een langere periode prijsafspraken te maken. “Als de prijs voor een paar jaar kan vastgelegd worden, dan zal de sector minder overgeleverd zijn aan de grillen van de markt”, besluit de directeur marketing en strategie van Limagrain.