Solidariteitsactie alleen redt de perenmarkt niet

De fruitsector is erg blij met de solidariteitsactie rond Belgische peren, maar daags na de enthousiaste reacties op het succes van de selfies met peren op Twitter volgt al de ontnuchtering. “Hoe leuk deze hype ook is, ze weegt niet op tegen de opleggers vol peren die voor de boycot dagelijks naar Rusland reden”, klinkt het somber in Het Laatste Nieuws. De Belgische Fruitveiling hoopt dat Belgische peren in de belangstelling blijven staan want de grote oogst conference-peren wordt pas vanaf volgende week verkocht. Exporteurs zien de bui al hangen en vragen tijdelijke werkloosheid voor een deel van hun personeel.

Korte tijd na de Twitter-actie rond Belgische peren was er sprake van een sterke stijging van de perenverkoop. Vooral de Limburgse Tuinbouw Veiling (LTV) maakte daar gewag van, en baseerde zich daarvoor op de verkoopcijfers van de corina-peer, een vroege variëteit die verwant is met conference maar uitsluitend door telers van bovenstaande veiling in clubverband geproduceerd wordt in ons land.

Veilingenverbond VBT ving minder positieve signalen op: “Met de zomerperen die nu geplukt worden, gaat het helemaal de verkeerde richting uit. Een keurmerk als Triomphe de Vienne haalt nu amper een derde van de prijs van vorig jaar”, zegt Philippe Appeltans van VBT. “We zijn natuurlijk blij met de vele oproepen om meer eigen peren te eten, maar stellen tegelijk vast dat de warenhuizen en winkels die eigen peren dan toch nog niet altijd in het schap leggen.”

Nele Cattoor, de woordvoerster van exporteursfederatie Fresh Trade Belgium, spreekt van een financiële kater. “Zowel telers van groenten en fruit als de veilingen en de transporteurs worden zwaar getroffen door de Russische importstop. In de transportsector hebben veel bedrijven leasingcontracten lopen voor vrachtwagens. Die kosten blijven we maken, terwijl de vrachtwagens niet meer tot in Rusland rijden.”

De Tijd citeert een exporteur van groenten en fruit die beroep wil doen op tijdelijke werkloosheid voor de helft van zijn personeel. Vier of vijf bedrijven zouden bij de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA) een aanvraagdossier ingediend hebben voor in totaal enkele tientallen werknemers. Als het goedgekeurd wordt, valt hun personeel tijdelijk terug op een werkloosheidsuitkering. “Indien de aanvraag wordt goedgekeurd, kan het aantal bedrijven dat een beroep doet op de tijdelijke maatregel nog toenemen”, zegt Chris Botterman, hoofd sociale zaken bij Boerenbond.

Woensdagavond was er al nieuws daaromtrent want de RVA verklaarde aan Belga dat werkgevers in de fruit- en groentesector in de maanden augustus en september gebruik kunnen maken van tijdelijke werkloosheid door werkgebrek of door overmacht. "Wij hebben onze interpretatie van de wetgeving in die zin toegelicht aan de gewestelijke arbeidsbureaus, die de uiteindelijke beslissing nemen over de toepassing van de wet", aldus directeur-generaal Chris Sebreghts. Bij een aanzienlijke daling van het werkvolume bestaat de mogelijkheid van tijdelijke werkloosheid door werkgebrek. De wet op de arbeidsovereenkomst kan ook geschorst worden door overmacht.

De toepassing van het artikel over werkgebrek is vooral van toepassing voor arbeiders. Door de daling van het werkvolume kan het aangewezen zijn om werknemers 4 in plaats van 5 dagen te laten werken of 6 uur per dag in plaats van 8 uur. De overmachtregeling geldt zowel voor arbeiders als voor bedienden, maar de voorwaarden voor toepassing van deze regeling zijn strikt. De regeling is bedoeld voor situaties waarbij de werknemers in de onmogelijkheid verkeren om te werken. Dat is bijvoorbeeld het geval in de periode van wederopbouw van een bedrijf na een brand. Toch kan de regeling ook voor de gevolgen van het Russische invoerverbod gebruikt worden, bijvoorbeeld voor een bedrijfsafdeling die alleen voor de Russische markt werkt.