Sectorfederatie ziet gevolgen door duurdere schoolmaaltijden

Vanaf 1 maart stijgt de btw op afhaalmaaltijden met beperkte houdbaarheid van zes naar 12 procent. Onterecht, vindt secretaris-generaal Anneleen Vandewynckel van Brema. “Dat de regering geld zoekt begrijpen we, maar dit is gewoon pervers”, zegt ze. “Maaltijden voor scholen en woonzorgcentra worden duurder, maar het btw-tarief op producten als diepvriespizza blijft 6 procent. Welk signaal geef je hiermee als beleid?”

Vlaamse cateraars produceren dagelijks zo’n honderdduizend schoolmaaltijden per dag. Dat stelt Anneleen Vandewynckel van Brema. Voor veel gezinnen is de warme maaltijd op school de enige degelijke maaltijd die kinderen krijgen, en dat was voor regeringspartij Vooruit net dé reden om te pleiten voor gratis schoolmaaltijden. “Een maatregel waar we ons ook vragen bij stelden, want gratis bestaat niet”, zegt Vandewynckel. “Maar goed, het is wel degelijk zo dat veel van onze bereide maaltijden bestemd zijn voor kwetsbare groepen, zoals kinderen, zieken en ouderen.”

Domino-effect

Vandewynckel waarschuwt dat het effect van de btw-verhoging veel verder zal gaan dan een extra zes procent te betalen door de eindconsument. Voor veel producenten bedraagt het budget voor het produceren van een schoolmaaltijd om en bij de drie euro. “Een bewust lage prijs, want daarbovenop komen andere kosten zoals transport en bedeling door schoolpersoneel. Het eindproduct moet wel betaalbaar blijven voor alle gezinnen. Dat we met slechts drie euro een kwaliteitsvolle schoolmaaltijd kunnen voorzien, met lokale producten, lukt alleen maar omdat we werken met een zekere schaalgrootte. Als je veel producten afneemt bij een leverancier, krijg je een betere prijs. Maar door het btw-tarief te verhogen, zullen minder mensen schoolmaaltijden bestellen, wordt onze werkingsschaal kleiner, en dus zullen we minder voordelig aan grondstoffen geraken.”

Niet enkel de producenten van bereide maaltijden zullen hieronder lijden, waarschuwt Vandewynckel. “We zijn een belangrijke afnemer van Belgische landbouwproducten”, zegt ze.

Essentieel of luxeproduct?

Ook het signaal dat de regering geeft met deze verhoogde btw, vindt Vandewynckel moeilijk te begrijpen. “Het btw-tarief aan zes procent is een voordeeltarief, bestemd voor essentiële producten. Het tarief van 21 procent geldt doorgaans voor luxeproducten, met het stelsel van 12 procent als ‘tussentarief’. De regering vindt diepvriespizza’s dus essentiëler dan schoolmaaltijden.”

Vandewynckel toont wel begrip voor het gegeven waarbij men afhaalgerechten op restaurant als luxeproduct beschouwt. Zou het niet mogelijk zijn om deze categorie af te splitsen van de schoolmaaltijden? “Wellicht is het voor de regering moeilijk om te beslissen waar men juridisch deze lijn trekt”, zegt Vandewynckel. “Het btw-stelsel geldt voor maaltijden met een houdbaarheid van twee dagen. Het geldt niet voor producten die langer houdbaar zijn.”

Technisch gezien kunnen leveranciers de btw-verhoging dus vermijden door producten aan te leveren die langer houdbaar zijn, bijvoorbeeld door bewaarmiddelen of aangepaste verpakking. Maar hoe rijm je dat met een regering die tegelijk wil dat we minder plastic gebruiken, en maaltijden aanleveren die nutritioneel in orde zijn?”, zegt Vandewynckel. “Als we koude ingrediënten aanleveren, valt dit ook onder het tarief van zes procent, maar dan heeft een school een keuken en eigen personeel nodig om deze koude producten te verwerken. Daar zijn vaak het geld en het personeel niet voor. Sommige scholen aanvaarden zelfs geen soep meer, omdat de afwas van alle kopjes te veel extra werk oplevert voor hun personeel.”

Kinderen en ouderen

“Dus wat zeggen de scholen? Vele stoppen met warme maaltijden, want veel ouders kunnen of willen het niet meer betalen”, zegt Vandewynckel. “Terwijl veel van de maaltijden die we maken, terechtkomen bij kinderen uit kwetsbare groepen, voor wie de warme maaltijd het enige voedzame is wat ze die dag te eten krijgen. De realiteit is dat veel kinderen met een lege brooddoos of wat chips naar school worden gestuurd. Dat is ellendig om te zien.”

“Ook voor ouderen zijn deze warme maaltijden wat hen toelaat om langer thuis te wonen, zeker wanneer wandelen naar de supermarkt of koken niet meer lukt. Voor hen is de warme maaltijd aan huis geen luxe, maar essentieel. Ik ben het ermee eens dat we onze economie moeten rechttrekken, maar niet ten koste van onze kinderen, ouders en Belgische landbouw.”