Varkenshaasje zo goedkoop als kipfilet: wat is er aan de hand?

Voor varkenshouders is dit geen goed nieuws, maar de consument die houdt van het betere stukje varken, kan vandaag gouden zaken doen. Een voorbeeld uit supermarktketen Colruyt: 500 gram kippendijfilet kost 13,99 euro per kilo. 450 gram kipfilet kost 14,73 euro per kilo. Varkenskoteletten kosten 6,79 euro per kilo. Zelfs varkenshaasje, niet bepaald de goedkoopste snede, kost slechts 12,98 euro per kilo. Nochtans is dit een exclusief stuk vlees: uit één varken haal je slechts twee 'haasjes' van samen een kilo.

Volgens Gore hebben de tanende varkensvleesprijzen deels te maken met de varkenspest in Spanje. Op zich lijkt dat onlogisch, want bij de pluimvee zorgt de vogelgriep er net voor dat de prijzen stijgen. Dat de varkenspest varkensvlees net goedkoper maakt, heeft te maken met de export naar China. Die verloopt moeizaam door de uitbraak van AVP, en dus blijft veel vlees hangen in de Europese markt, wat leidt tot een overaanbod. “Deze periode van het jaar is ook traditioneel kalmer als het over varkensvlees gaat, wat de prijszetting wellicht zal beïnvloeden”, zegt Gore. “Ik denk dat dit een jaarlijks dipje is na de eindejaarsperiode en de aanloop naar warmer weer met barbecue.”

Varkensvlees minder populair

De cijfers van VLAM laten een systematische vermindering zien in de consumptie van varkensvlees. Voor varkensvlees zien we een licht dalende tendens in het thuisverbruik, bij gemengd vlees en zeker bij kip is de trend stijgend.

De gemiddelde prijzen over de periode juli’24 – juni’25 tonen dat varkensvlees nog net duurder is dan gevogelte, al dateren deze cijfers nog van voor de Spaanse AVP-crisis. Varkensvlees kostte toen nog gemiddeld 10,65 euro per kilo, met onder andere 8,21 euro/kg voor spiering/schouderkotelet en 14,52 euro/kg voor varkenshaasje. Gemengd vlees kostte toen nog 10,68 euro/kg, kip 9,68 euro/kg.

Koteletten versus gehakt

Niet alle snedes varkensvlees zijn even populair. In de periode juli 2024 tot juni 2025 at de gemiddelde Vlaming 5,75 kilo varkensvlees, drie procent minder dan het jaar voordien. Koteletten waren ooit dagelijkse kost aan Vlaamse eettafels, vandaag bedraagt de jaarlijkse consumptie van koteletten en schouderkoteletten per capita slechts 0,71 kilo. Vooral gehakt blijft populair. Onderstaande grafiek van VLAM suggereert dat varkensgehakt met 0,89 kilo per capita slechts nipt populairder is dan koteletten, maar deze cijfers gaan  uitsluitend om puur varkensvlees. De totale consumptie van gehakt, waaronder varken en rund, is op een jaar tijd zeer sterk toegenomen. In 2016-2017 at de gemiddelde Vlaming nog 3,35 kilo gehakt op een jaar. In 2024-2025 is dat met een derde toegenomen: 4,49 kg per capita

Geld en genot

Waaraan dit te wijten is? Volgens VLAM valt consumentengedrag te verklaren aan de hand van de vijf G’s: genot, gemak, geld, gezondheid en geweten. Globaal genomen weegt genot het sterkst door en geweten het minst sterk. “Kip heeft over het algemeen een iets positiever imago van varkensvlees”, zegt Kris Michiels van VLAM. “Als je vanuit die vijf G’s naar kip en varkensvlees kijkt, dan scoren ze gelijkaardig op het vlak van prijsperceptie. Maar kip scoort wat hoger op het vlak van genot (lekker, mals, modern, …) en op het vlak van gezondheid (mager). Op het vlak van gemak scoren ze gelijkaardig. Varkensvlees heeft iets meer het imago van makkelijk verkrijgbaar en te bereiden en het hoort iets meer bij onze eetcultuur en gewoontes. Op het vlak van geweten scoort kip iets beter qua milieuvriendelijkheid, varkensvlees qua diervriendelijkheid.”

Dit kan ook het succes van gehakt verklaren. Het is niet duur en eenvoudiger te bereiden dan pakweg een ribgebraad. Dat de algemene prijsdaling van varkensvlees zal leiden tot een boost in gebruik, is niet ondenkbaar. Zeker wanneer het tijd is voor de eerste barbecues.