"Schattingen antibioticaresistentie angstaanjagend"

Naar aanleiding van de Europese Antibioticadag hamert Europees commissaris voor Gezondheid Vytenis Andriukaitis andermaal op het belang van een heel erg bewuste omgang met antibiotica om zo te vermijden dat stijgende antimicrobiële resistentie ervoor zorgt dat bepaalde medische handelingen in de humane geneeskunde niet meer kunnen uitgevoerd worden of bepaalde ziektes niet meer genezen. Andriukaitis heeft het over “angstaanjagende schattingen” die aangeven dat we in 2050 in Europa zo’n 390.000 doden kunnen verwachten als de huidige resistentieniveaus blijven stijgen. 

Voor de tiende keer viert Europa de Europese Antibioticadag. Vieren is een relatief begrip, want de uitdaging blijft gigantisch groot. Niet voor niets spreekt Europees commissaris Vytenis Andriukaitis van “één van de grootste bedreigingen voor de gezondheid in de wereld”. Nu al leidt antimicrobiële resistentie (AMR) in de EU jaarlijks tot 25.000 doden en 1,5 miljard euro aan zorgkosten en productiviteitsverlies. “Nu zelfs de resistentie voor laatste redmiddelen als colistine toeneemt, dreigen we terecht te komen in een soort post-antibioticatijdperk”, aldus Andriukaitis.

“In zo’n scenario zou het onmogelijk worden om grote operaties en orgaantransplantaties uit te voeren, zodat bijvoorbeeld geen heupimplantaat of kunsthartklep kan worden aangebracht”, aldus de commissaris. “In 2050 zou elke drie seconden iemand door AMR kunnen overlijden en zou AMR een belangrijkere doodsoorzaak kunnen zijn dan kanker. Het is dus meer dan ooit nodig om hier aandacht aan te besteden. Maar bewustmaking alleen is niet genoeg. Er moeten stappen worden gezet om de verschillen te verkleinen en alle lidstaten op het niveau van de best presterende lidstaat te brengen.”

In juni lanceerde de Commissie een ambitieus actieplan dat vertrekt vanuit het “één-gezondheid-principe”. In het plan ligt de nadruk op het stimuleren van beste praktijken, onderzoek en innovatie en het vormgeven van de wereldwijde agenda. “De EU moet een leidende rol spelen in de strijd tegen AMR en moet waarde toevoegen aan de acties van de lidstaten”, aldus Andriukaitis, die ook verwees naar het EUJAMRAI-project.

Op het gebied van onderzoek worden de investeringen in het kader van Horizon 2020 voortgezet. Tot op heden gaat het om een totaal budget van 350 miljoen euro. Voor de komende drie jaar is nog eens 200 miljoen euro voor AMR-onderzoek uitgetrokken. Daarnaast zal de EU voortbouwen op haar internationale initiatieven, zoals het Partnerschapsprogramma voor klinische proeven tussen Europese en ontwikkelingslanden en het gezamenlijk programmeringsinitiatief inzake AMR, om het onderzoekslandschap voor AMR verder te versterken, samenhang te geven en een verschil te laten maken voor de hele wereld, aldus de Commissie. 

“Terwijl het ambitieuze EU-actieplan wordt uitgevoerd, ligt de moeilijke taak nog voor ons om alle EU-landen op hetzelfde hoge niveau te brengen en onze standaarden in de rest van de wereld te verspreiden” zo besluit Andriukaitis. “Angstaanjagende schattingen wijzen erop dat als de huidige resistentieniveaus met 40 procent toenemen, we in 2050 in Europa zo'n 390.000 doden per jaar kunnen verwachten. Er staat dus zeer veel op het spel. Alleen door binnen en buiten Europa samen te werken, kunnen we de antimicrobiële resistentie onder controle krijgen en terugdringen.”