Schade fipronil-crisis geschat op minstens 10 mln euro

Boerenbond raamt de schade van de fipronil-crisis tot op vandaag op minstens 10 miljoen euro. Die schatting komt er nadat het Voedselagentschap maandag het aantal en de aard van de bedrijven die geblokkeerd werden, in kaart heeft gebracht. De organisatie vraagt de bevoegde ministers op Vlaams en op federaal niveau om maatregelen te treffen zodat de schade aan de getroffen bedrijven snel kan worden vergoed. Ook de voorzitter van ABS, Hendrik Vandamme, vraagt dat de overheid voor een schadeloosstelling zorgt.

Maandag maakte het FAVV bekend hoeveel en welke types van bedrijven uit de ruime leghennensector geblokkeerd werden omwille van het fiprinol-schandaal. Aan de hand hiervan raamt Boerenbond de schade tot op vandaag op minstens 10 miljoen euro. Bij die berekening houdt Boerenbond rekening met het waardeverlies van eieren die moesten opgeslagen en/of vernietigd worden, de kost van vernietigen van eieren en eventueel ruimen van dieren - dit zowel op leghennen-, opfok als op moederdierbedrijven.

Uit het gerechtelijk onderzoek dat loopt moet blijken wie verantwoordelijk is. Maar alles wijst volgens Boerenbond op frauduleuze praktijken. De organisatie vindt dan ook dat de verantwoordelijke(n) niet alleen berecht moet(en) worden. “Ze moeten ook de geleden en nog te lijden schade van de betrokken bedrijven vergoeden”, klinkt het.

Gezien echter de afhandeling van het onderzoek lang op zich kan laten wachten en het ook niet denkbeeldig is dat een schadeloosstelling door de schuldigen op niks uitdraait, vraagt Boerenbond aan de ministers van landbouw Denis Ducarme (federaal) en Joke Schauvliege (Vlaanderen) om ook mogelijkheden van steun of schadevergoeding door de overheid te onderzoeken. Mogelijke pistes zijn een vergoeding vanuit het Sanitair Fonds naar analogie met de dioxinecrisis en overbruggingskredieten met staatssteun. Gezien bedrijven in meerdere lidstaten getroffen zijn, vraagt Boerenbond om uit de Europese crisisreserve middelen vrij te maken voor de getroffen bedrijven.

“Door het frauduleus gebruik van fipronil zijn vele leghennenhouders slachtoffer van misdadige praktijken. Steun van de overheid is absoluut noodzakelijk om de zware schade die de individuele bedrijven lijden, te helpen dragen”, stelt voorzitter Sonja De Becker. “ Ik reken hiervoor op de Vlaamse en federale ministers van Landbouw en op de voltallige regeringen. Geen enkele ondernemer kan dit soort tegenslagen individueel opvangen.”

Om individuele leden te ondersteunen in hun schadeclaim, zal Boerenbond zijn leden pluimveehouders voorstellen om aan te sluiten bij een gezamenlijke klacht met burgerlijke partijstelling bij de onderzoeksrechter die het onderzoek leidt.

Ook Hendrik Vandamme, voorzitter van het Algemeen Boerensyndicaat ABS, vraagt dat de overheid voor een schadeloosstelling zorgt, als de schuldigen de geleden schade niet kunnen vergoeden en ook de verzekeringssector niet kan tussenkomen. "De impact van deze crisis zal in de miljoenen euro's lopen", schat ook hij.

Net als Boerenbond en eerder ook Vlaams minister van Landbouw Joke Schauvliege vindt Vandamme dat het in de eerste plaats de schuldigen zijn die aansprakelijk moeten worden gesteld. "Als zij dat niet kunnen betalen, rekenen wij op een schadeloosstelling door de verzekeringssector." Maar omdat de kippenkwekers voor hun geleden schade geen beroep zouden kunnen doen op hun burgerlijke aansprakelijksheidsverzekering, spreekt Vandamme nu al de overheid aan. Hij herinnert eraan dat de overheid ook in het kader van de dioxinecrisis over de brug is gekomen.

De Waalse regering schiet de pluimveehouders die getroffen zijn door de fipronilcrisis intussen te hulp. Minister van Landbouw René Collin (cdH) wil hen helpen bij het opstellen van hun schadedossier. Collin zat dinsdagochtend samen met de landbouworganisaties en de Waalse administratie om zich over het fipronil-dossier te buigen. Hij wil een "helpdesk" in het leven roepen waar de pluimveehouders terechtkunnen met hun vragen voor alle bevoegde overheidsinstanties. Er komt ook een gepersonaliseerde ondersteuning om de boeren te helpen bij het opstellen van hun schadedossier. Collin en de Waalse pluimveesector willen dat op federaal niveau het Sanitair Fonds wordt aangesproken, dat precies in het leven is geroepen om tussen te komen bij sanitaire problemen. Aan zijn eigen administratie vraagt Collin om een steunprocedure op te starten.

Tot slot heeft Belga enkele feiten over twee verdachte bedrijven in de zaak op een rij gezet. In België gaat het zoals geweten om Poultry-Vision, een bedrijf in Weelde (Ravels) dat onder meer producten levert tegen pluimveeziekten. Vermoed wordt dat het bedrijf het illegale fipronil aan het legale bestrijdingsmiddel Dega-16 heeft toegevoegd, en zo het product krachtiger maakte.

Zaakvoerder Patrick R. blijft zijn betrokkenheid bij de zwendel echter ontkennen, ook al geeft hij toe het insecticide in Roemenië te hebben aangekocht. De man werd verhoord over zijn rol in de zaak, maar daarna opnieuw vrijgelaten. Sindsdien werd hij volgens zijn advocaat Pieter Helsen niet meer gecontacteerd. "Mijn cliënt heeft toegelicht dat hij een product geleverd heeft aan het Nederlandse bedrijf Chickfriend en dat de afnemers op de hoogte waren dat er fipronil in dat product zat", aldus Helsen. "Hij volgt nu gewoon net als iedereen de berichtgeving over de zaak in de pers."

Het Nederlandse Chickfriend uit Barneveld is een bestrijdingsfirma die onder meer bij Poultry-Vision producten aankoopt. Het zou bloedluis bij kippen in volle stallen met het mengsel van Dega-16 en fipronil hebben bestreden. Zo kwam het product vermoedelijk in Nederlandse eieren terecht. Volgens NRC kocht Chickfriend bij Poultry-Vision bewust een middel dat fipronil bevatte. De twee bedrijven zouden het bestrijdingsmiddel op facturen de naam 'fypro-rein' hebben gegeven.

Martin van de B. en Mathijs IJ., de zaakvoerders van Chickfriend, haalden hun website en Facebookpagina van het internet en verdwenen van de radar.