Rundvlees in de vuurlinie bij onderhandelingen vrijhandelsakkoord tussen de EU en Australië

De EU heeft een jaarlijkse quota van 30.000 ton voor Australisch rundvlees voorgesteld. Dat is een aanzienlijke verhoging ten opzichte van eerdere niveaus, maar nog steeds onder de verwachtingen van Australië. Australische onderhandelaars, gesteund door de landbouwsector, streven naar hogere quota (mogelijk 40.000–50.000 ton) om een “gelijk speelveld” te creëren met andere landen. Ze hebben aangegeven dat ze geen akkoord zullen ondertekenen dat niet in het nationale belang is. 

“Olie op het vuur”

De Europese landbouwkoepel Copa-Cogeca waarschuwt dat zelfs een geringe extra markttoegang de Europese markt aanzienlijk kan destabiliseren. “Belangrijke landbouwsectoren zoals rundvlees staan al onder extreme druk”, stelt Copa-Cogeca-voorzitter Massimiliano Giansanti. Hij wijst op de combinatie van stijgende productiekosten, strengere Europese klimaat- en dierenwelzijnsregels, geopolitieke onzekerheid en de opeenstapeling van eerdere handelsakkoorden – recent nog met Mercosur. “Zelfs een beperkte extra openstelling via tariefquota zou olie op het vuur zijn, met blijvende gevolgen voor productie, prijzen en de leefbaarheid van bedrijven”, klinkt het.

“Onevenredige last voor Europese boeren”

Volgens Copa-Cogeca is het structurele verschil in schaal niet te onderschatten: de EU telt ongeveer 450 miljoen consumenten, tegenover 28 miljoen in Australië. Extra markttoegang zou dus vooral Australische exporteurs bevoordelen. Voort Europese veehouders betekent dit bijkomende concurrentie in een al fragiele markt. 

Cogeca-voorzitter Lennart Nilsson spreekt van een onevenwichtige aanpak. “Boeren en coöperaties moeten instaan voor voedselzekerheid, duurzaamheid en klimaatdoelen, terwijl ze tegelijk de cumulatieve impact van handelsconcessies moeten opvangen. Dat is niet coherent en niet houdbaar.” Volgens hem dreigt de Europese Commissie opnieuw landbouw als pasmunt te gebruiken om een handelsakkoord binnen te halen.

Politieke druk in Brussel

De onderhandelingen zitten in een beslissende fase. Donderdag en vrijdag was er in Brussel een ontmoeting tussen Europees Commissaris voor Handel en Economische Veiligheid Maroš Šefčovič, Commissaris voor Landbouw en Voedsel Christophe Hansen en de Australische minister van Handel en Toerisme Don Farrell. Het doel was om verdere vooruitgang te boeken in de onderhandelingen. Farrell zet druk op de ketel: zonder verbeterde landbouwtoegang dreigt hij de gesprekken opnieuw te verlaten.

Strategische afweging

Tegelijk erkennen zowel Brussel als Canberra dat een akkoord strategisch belangrijk is. De EU wil haar afhankelijkheid van China voor kritieke grondstoffen verminderen en ziet Australië als betrouwbare partner. Maar voor Copa-Cogeca mag die geopolitieke logica niet ten koste gaan van de Europese veehouderij.

De landbouworganisaties roepen de Europese Commissie daarom op om “strikte terughoudendheid” aan de dag te leggen bij marktopening voor gevoelige producten zoals rundvlees. Zonder duidelijke garanties dreigt de deal volgens hen investeringen en productiecapaciteit in de Europese rundvleessector te ondermijnen.

Commissievoorzitter Ursula von der Leyen wil de deal afronden als onderdeel van haar bredere handelsagenda. Volgens verschillende mediabronnen zou Von der Leyen deze maand nog naar Australië vliegen in een poging om een ​​lang uitgesteld handelsakkoord te bezegelen, maar dat werd niet officieel bevestigd.