Provincies steken hand uit voor ambitieus klimaatbeleid

Naar aanleiding van de klimaattop die zal plaatsvinden in maart bieden de vijf Vlaamse provincies in een open brief aan Vlaams parlementsvoorzitter Jan Peumans hun helpende hand aan om tot een sterk, ambitieus klimaatplan te komen. “Onze expertise en ervaring inzake klimaatbeleid is zeker een meerwaarde”, aldus Rik Röttger, voorzitter van de beleidscommissie Milieu. De provincies profileren zich als de tussenfiguur bij uitstek tussen het gemeentelijke en bovenlokale niveau en verwijzen onder meer naar de 239 Vlaamse steden en gemeenten die zich al engageerden om samen met de provincie actie te ondernemen.

De vijf Vlaamse provincies werken al jaren rond klimaat, duurzame ontwikkeling en biodiversiteit en zijn mede daardoor een uitgelezen partner om het Vlaams klimaatbeleid mee vorm te geven. Dat schrijven de gedeputeerden Klimaat en Milieu van de vijf provincies in een open brief aan Jan Peumans, voorzitter van het Vlaams Parlement. “De voorbije jaren overtuigden we al meer dan 239 of 78 procent van de Vlaamse steden en gemeenten om samen met de provincie actie te ondernemen”, aldus Rik Röttger, voorzitter van de beleidscommissie Milieu. “Nu Vlaanderen haar klimaatbeleid verder wil vormgeven, is onze expertise en ervaring als tussenfiguur tussen het gemeentelijke en bovenlokale niveau zeker een meerwaarde.”

In het licht van de Vlaamse klimaattop die georganiseerd zal worden in maart willen de provincies zich engageren om de rol van territoriaal coördinator op zich te nemen om zo expertise, netwerking en good practices maximaal te delen met steden en gemeenten. Daarnaast willen de provincies hun klimaatbeleid graag komen toelichten op een hoorzitting van de klimaatcommissie van het Vlaams Parlement. “Om een maximaal resultaat te behalen, is het een absolute must dat overheden hun inspanningen rond klimaat bundelen”, zegt Röttger, die verwijst naar de inspanningen die de provincies al leverden om de uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen te reduceren, onder meer via het Burgemeestersconvenant. 

Dat convenant is een initiatief van de Europese commissie dat zich rechtstreeks richt tot lokale overheden. In 2015 ondertekenden al 239 van 308 Vlaamse gemeenten het Burgemeestersconvenant voor klimaat en energie. Vanuit de provincies krijgen ze begeleiding bij de ondertekening, de CO2-metingen, de opmaak van een klimaatplan en tussentijdse rapporteringen. “Verder organiseren en ondersteunen ze participatie, bieden ze een concreet aanbod voor uitvoering van het klimaatplan en communicatie daarrond”, vult Röttger aan. “De provincies overleggen ook met partners en de Vlaamse overheid en bieden financiële ondersteuning aan de gemeenten.”

Ook aan een performant adaptatiebeleid wordt gewerkt op provinciaal niveau. “Dit sluit aan bij ons takenpakket binnen de grondgebonden aangelegenheden zoals beheerder van het gros van de onbevaarbare waterlopen, eigenaar van vele provinciedomeinen en regisseur van heel wat gebiedsgerichte projecten op vlak van natuur, ruimtelijke planning, mobiliteit, erosie, milieu, enz.”, zo klinkt het. “De provincies zijn bij uitstek het bestuur waar gebiedsgericht en geïntegreerd werken in het DNA zit.”

Tenslotte zetten de provincies hun concrete ambities op een rijtje. De provincie Limburg wil tegen 2020 30 procent van de CO2-uitstoot teruggeschroefd hebben, wil klimaatneutraal zijn tegen 2050 en daagde meteen alle 44 Limburgse gemeenten uit. De provincie Vlaams-Brabant hoopt tegen 2040 klimaatneutraal te zijn, organiseerde een succesvolle Vlaams-Brabantse klimaattop en riep al haar gemeenten op om het Burgemeestersconvenant te ondertekenen; 59 gemeenten sprongen al op de kar waarvan 39 een goedgekeurd klimaatplan hebben.

De provincie Oost-Vlaanderen gaat naar een klimaatgezond Oost-Vlaanderen in 2050; 30 gemeenten maken werk van klimaat. De provincie West-Vlaanderen wil in 2030 een CO2-neutrale organisatie zijn en wil naar een klimaatneutrale en klimaatbestendige provincie in 2050, 48 gemeenten ondertekenden het Burgemeestersconvenant en bouwen zo mee aan die ambitie. De provincie Antwerpen tenslotte wil tegen 2020 als organisatie klimaatneutraal zijn, neemt het voortouw in het adaptatiebeleid en behaalde in 2015 als eerste overheid in Vlaanderen de ISO 14001-norm voor haar milieumanagementsysteem. 67 gemeenten zijn al helemaal mee, waarvan 63 ook het Burgemeestersconvenant tekenden.