Proefstallen om reductie ammoniakemissie te versnellen?

In de commissie Landbouw van het Vlaams Parlement bracht volksvertegenwoordiger Tinne Rombouts (CD&V) de snelle implementatie van emissiearme staltechnologie in Nederland onder de aandacht van minister Joke Schauvliege. Vier veehouders die bereid gevonden worden om een innoverende techniek toe te passen in hun nieuw te bouwen stal, krijgen een vergunning voor een zogenaamde proefstal. Gedurende een jaar wordt er op die vier locaties de ammoniakemissie gemeten om te verifiëren of de voorlopige emissiefactor, die toegekend werd op basis van berekeningen, geen overschatting is. Bij een gunstig meetresultaat wordt de techniek vrijgegeven voor algemene toepassing. Het Nederlandse systeem is de minister bekend, maar het zou niet sneller en niet beter zijn de Vlaamse aanpak. Tijdens een studie-uitstap naar Breda onder leiding van Fedagrim was het enthousiasme voor ‘proefstallen’ niettemin groot bij de Vlaamse delegatie.

Technologie kan een belangrijk element zijn om tot een oplossing te komen voor de Vlaamse veebedrijven waarvan de uitbating in het gedrang komt door de Europese natuurdoelstellingen. Hoe kunnen we de techniek inschakelen en nieuwe technieken versneld kansen geven om tot oplossingen te komen? Vanuit die filosofie wees Vlaams parlementslid Tinne Rombouts de minister in de commissie Landbouw op de Nederlandse aanpak met ‘proefstallen’.

De Nederlandse regeling ammoniak en veehouderij (RAV) bevat een lijst met alle stalsystemen die vanwege hun bewezen reductie van de ammoniakemissie in Nederland toegestaan zijn. “Systemen die niet op deze lijst voorkomen, mogen niet algemeen worden toegepast maar via een ‘proefstalstatus’ kunnen ze in de praktijk wel onderzocht worden. Vier veehouders die bereid zijn om de techniek uit te testen, krijgen dan een vergunning die enkel geldt op de locatie van de proefstal”, schetst Rombouts.

Het parlementslid vraagt zich af of dit een waardevolle werkmethode in Vlaanderen zou kunnen zijn. “Gezien de hoogdringendheid aan nieuwe emissie reducerende technieken en stalsystemen is het noodzakelijk dat we nadenken over hoe het proces dat tot erkenning en implementatie leidt, sneller kan.” In de commissie Landbouw kreeg Rombouts alvast de steun van collega-parlementsleden Francesco Vanderjeugd (Open Vld) en Sabine Vermeulen (N-VA).

Vermeulen is een vergelijking met Nederland genegen, om voor- en nadelen van beide systemen tegen elkaar af te wegen. Vanderjeugd vindt dat Vlaanderen niet mag blijven steken in goede bedoelingen als gevolg van onvoldoende efficiënte en soepele regelgeving. Hij vermoedt een meer innoverende aanpak in Nederland en nam daarom afgelopen vrijdag samen met collega-parlementsleden Rombouts, Vermeulen en Bart Dochy (CD&V) deel aan een door Fedagrim georganiseerd werkbezoek. Vergezeld van vertegenwoordigers van overheid, onderzoek, industrie en landbouw reisde de delegatie naar drie melkveebedrijven in de buurt van Breda die investeerden in emissiearme stalvloeren.

In haar antwoord is minister van Omgeving, Natuur en Landbouw Joke Schauvliege niet laaiend enthousiast over de Nederlandse aanpak. “We houden rekening met ervaringen uit het buitenland. Zoals vaak is het gras echter altijd groener aan de overkant. We hebben het Nederlandse systeem onderzocht en weten dat het niet sneller of beter is. Het betreft een vrij langlopende en dure procedure die niet altijd tot praktisch haalbare systemen met een reductiepotentieel leidt.”

In Vlaanderen kan een vergunning bekomen worden voor een ammoniakemissiearm stalsysteem dat nog niet erkend is. Om kosten en tijd te besparen, moet slechts een meting voor een enkele stal worden uitgevoerd. “Dergelijke vergunningen zijn al afgeleverd”, benadrukt de minister. “Door tegenvallende meetresultaten of omdat de vergunningen van recente datum zijn, hebben we in Vlaanderen nog geen emissiearme systemen voor varkens- en pluimveestallen op deze manier kunnen goedkeuren.”

Voor melkvee heeft het Vlaams onderzoeksinstituut ILVO een rekenmodel ontwikkeld als alternatief voor tijdrovende metingen. Het model zal volgens de minister toelaten de emissiereducties van bepaalde technieken voor melkveestallen in te schatten. Nadat ILVO een literatuurstudie uitvoerde en over de grens keek op zoek naar efficiënte technieken – er was onder meer intensief contact met Wageningen Universiteit –, worden de reductiefactoren van verschillende technieken op hun correctheid getoetst. Een wetenschappelijk comité waar ILVO deel van uitmaakt, beoordeelt de verschillende technieken alvorens ze vrijgegeven worden voor de praktijk. Eind deze maand zal bekendgemaakt worden welke emissie reducerende technieken en managementmaatregelen (b.v. weidegang) ter beschikking staan van Vlaamse rundveehouders.

Hoewel de minister zich in het Vlaams Parlement terughoudend opstelde ten aanzien van proefstallen blijft vraagsteller Tinne Rombouts voorstander van een ‘onderzoek- of proefstatus’ om de snelle implementatie van nieuwe technieken te bevorderen. De studie-uitstap van Fedagrim naar Breda sterkt Rombouts nog in die overtuiging. “Door een ‘proefstatus’ toe te kennen aan een techniek krijg je de private sector zo ver mee te investeren in onderzoek. In Vlaanderen kan dat private onderzoek ondersteund worden door ILVO. Zo geef je stallenbouwers de ruimte om met innoverende oplossingen te komen.”

Maandag kom je in onze wekelijkse duiding 'geVILT' te weten waarom Tinne Rombouts en de andere parlementsleden zo enthousiast zijn over het systeem van ‘proefstallen’ na hun werkbezoek aan drie melkveebedrijven in Nederland en de uiteenzetting van de Nederlandse ammoniakexpert Gert-Jan Monteny.