Producenten van tarwebloem bikkelen om dure grondstof

Voor een ton tarwe moet nu meer dan 200 euro worden betaald. Een jaar geleden was dat zo'n 150 euro en twee jaar geleden 110 euro. Producenten van tarwebloem maken zich grote zorgen, vooral omdat er geen verbetering in zicht is. "We schrikken al niet meer van die prijzen. Waar het nu om gaat, is om voldoende tarwe te pakken te krijgen. We vechten met zijn allen om het beschikbare aanbod, en een paar procent meer of minder kan het verschil maken", zegt Richard Rolink, tarwe-aankoper van Meneba, de grootste verkoper van tarwebloem in de Benelux.

De prijsstijgingen zijn ook verderop in het productieproces voelbaar. "Wij betalen 15 tot 20procent meer voor bloem dan een jaar geleden", zegt Pascal Bekaert van de Belgische vestiging van Lantmännen Unibake, die onder de naam Pastridor diepvriesbroodproducten verkoopt aan supermarktketens en grootkeukens. "We gaan proberen dat prijsverschil door te rekenen aan onze klanten, maar ik vrees dat het een moeilijk verhaal wordt. De supermarktketens beconcurreren elkaar voor marktaandeelcijfers achter de komma, en de prijs is daarbij een belangrijk element".

Zowel Rolink als Bekaert houden er rekening mee dat hun winstmarge aangetast kan worden door de stijgende prijzen. "De winnaars van dit verhaal zijn de boeren", zegt Rolink. "Ik gun het ze van harte, maar de industrie moet toch ook nog kunnen draaien". Het beursgenoteerde Britse bedrijf Premier Foods, maker van het Hovis-brood, waarschuwde de markt vrijdag voor duurder brood. Ook Italiaanse pastamakers hebben al laten weten dat hun product duurder wordt.

De oorzaak van de prijsstijging is drieledig. Ten eerste stijgt de vraag sterk door de toenemende welvaart in Azië. Die zorgt vooral voor meer vleesconsumptie, wat de vraag naar granen voor veevoeder doet stijgen. "Voor een kilo brood heb je 1,3 kilo graan nodig, maar voor een kilo kippenvlees 2,5 kilo", brengt Rolink in herinnering. Ten tweede staan de wereldwijde voorraden op het laagste peil sinds 1960. Daardoor stijgt de nervositeit. Een offerte van India voor één miljoen ton tarwe, kon onlangs maar voor de helft worden ingewilligd. Een half miljoen kon India krijgen, meer niet. En ten derde wordt steeds meer landbouwareaal gebruikt voor biobrandstof, waardoor er minder overblijft voor voedingsgewassen.

Prijsstijgingen worden bovendien versterkt doordat tarwefutures een beleggingsinstrument op de financiële markten zijn geworden. Institutionele beleggers als pensioen- en hefboomfondsen kopen ze om hun portefeuille te diversifiëren. Daardoor is de markt veel volatieler geworden. Daar komt nog bij dat ook andere voedingsingrediënten sterk in prijs stijgen. Door de hogere prijs voor zuivelproducten, die in de hand wordt gewerkt door droogte in Australië, is de prijs van boter in een jaar met 60 procent gestegen. "Vorig jaar betaalden we 2,5 euro per kilo, nu 3,9 euro", zegt Pascal Bekaert.

Doordat grondstoffen maar een deel van de prijs van het eindproduct bepalen, zal de impact voor de consument nog beperkt blijven. Tarwe is goed voor ongeveer een tiende van de verkoopprijs van een brood. Bekaert en Rolink houden rekening met een prijsverhoging van 10 tot 15 cent per brood. Voor andere producten, zoals croissants waarin veel boter wordt verwerkt, zou het meer kunnen zijn.

Voorzitter Marc Sansen van de Confederatie van Brood- en Banketbakkers bevestigt dat de economische commissie van de federatie bijeen zal komen om de prijsstijgingen van de grondstoffen te bestuderen. "Maar het is nu vakantie. Ik verwacht geen advies voor september". Sansen is huiverig om concrete cijfers te noemen. Sinds de broodprijs vrijgegeven is, mag de federatie geen prijzen meer opleggen. Advies geven mag nog wel.(KS)