Phytofar: "Chemische stoffen hebben beeldvorming tegen"

Als het van Greenpeace zou afhangen, dan moet de boer zijn gewassen zonder chemische hulpmiddelen beschermen tegen onkruiden, ziekten en plagen. De milieuorganisatie voert campagne voor ‘ecologische landbouw’ met een rapport dat beschrijft hoe onveilig pesticiden zijn voor de menselijke gezondheid. Phytofar, de Belgische vereniging van de gewasbeschermingsmiddelenindustrie, begrijpt niet waarom Greenpeace ons zo bang wil maken voor synthetische gewasbeschermingsmiddelen. “Ze zijn grondig bestudeerd, geëvalueerd en nagekeken, vaak veel beter dan natuurlijke substanties. Wetenschappelijk is er inzake giftigheid geen onderscheid te maken op basis van het criterium ‘synthetisch’ versus ‘natuurlijk’.”

De voorliefde van Greenpeace voor een ecologische landbouw wordt in een nieuw rapport gestoeld op het gezondheidsrisico van synthetische pesticiden. De milieuorganisatie bestudeerde de wetenschappelijke literatuur, kwam tot de vaststelling dat het gezondheidsrisico hardmaken niet eenvoudig is maar blijft er meer dan ooit van overtuigd dat pesticiden nooit volledig veilig kunnen zijn. Bepaalde bevolkingsgroepen zouden ongezond sterk blootgesteld worden aan gewasbeschermingsmiddelen: de ene categorie direct (landbouwers en andere professionele gebruikers) en de andere indirect (kinderen via residuen in voeding en blootstelling vanuit de omgeving).

Bij Phytofar, de Belgische vereniging van de gewasbeschermingsmiddelenindustrie, heeft men moeite met zoveel bangmakerij. Gewasbeschermingsmiddelen, door Greenpeace steevast ‘pesticiden’ genoemd, dragen volgens Phytofar bij tot duurzame landbouw in diverse teelt- en marktsystemen. Hun gebruik wordt meestal gekoppeld aan de gangbare landbouw, die van Greenpeace de stempel “industriële landbouw” krijgt. Phytofar spreekt niet over gangbare maar over “geïntegreerde teelt” aangezien preventie en monitoring een bestrijding van onkruiden, ziekten en plagen voorafgaan. Als er effectief eeen behandeling nodig is, worden bovendien eerst alle andere middelen uitgeput vooraleer chemische gewasbeschermingsmiddelen worden ingezet.

Zowel in de lange als de korte-keten-landbouw worden gewasbeschermingsmiddelen ingezet, evenals in de biologische teelt, alleen gaat het daar over andere producten want chemisch-synthetische middelen zijn er verboden. “Gelet op hun brede toepassing is de netto toegevoegde waarde van gewasbeschermingsmiddelen voor mens en milieu enorm”, aldus Phytofar. “Dit heeft toegelaten om op een beperkte oppervlakte efficiënt voedsel te telen, met respect voor mens en omgeving, en dat voedsel aan zeer democratische prijzen aan te bieden aan brede lagen van de bevolking. Gewasbeschermingsmiddelen helpen ook de voedselverliezen tijdens transport en opslag beperken. Een stabiele voedselproductie voor 7,5 miljard mensen is een feit. Een goede verdeling ervan helaas nog niet, maar dat is een ander verhaal.”

Phytofar wijt de angst voor ‘synthetische pesticiden’ aan (negatieve) beeldvorming. Het begrip ‘synthetisch’ is op zich al vrij verwarrend want gewasbescherming bestaat uit een amalgaam van oplossingen: natuurlijke moleculen zoals pyrethrum dat gewonnen wordt uit een chrysant, natuurlijke mineralen zoals zwavel en koper, bio-actieve stoffen die gevonden zijn in planten of schimmels en vervolgens synthetisch worden geproduceerd omdat dit minder energie en grondstoffen vergt, enz. Bijzonder is dat planten zelf bio-actieve stoffen – pesticiden dus – produceren om zich te verdedigen tegen vretende insecten en schimmels. Ze kunnen immers niet gaan lopen voor hun belagers. Op die manier bedraagt het ‘pesticidenniveau’ tot vijf à tien procent van het droog gewicht van een plant.

In totaal zijn ongeveer een 10.000 tal natuurlijke pesticiden gekend en maar een beperkt aantal daarvan zijn getest. Vele alledaagse voedingsmiddelen zouden niet slagen voor het strenge examen van gewasbeschermingsmiddelen. Phytofar geeft koffie als voorbeeld: “De koffie die we drinken bevat ongeveer 1.000 chemicaliën, waarvan er in het jaar 2000 nog maar 30 getest waren op kanker met dierenproeven. Daarvan bleken er 21 carcinogeen voor ratten, maar epidemiologisch onderzoek toont aan dat koffiedrinkers net iets langer leven dan niet koffie drinkers.”

De beroepsvereniging herhaalt tot slot dat synthetische gewasbeschermingsmiddelen niets zijn om bang van te zijn. “Ze worden grondig bestudeerd en geëvalueerd, vaak veel beter dan natuurlijke substanties. Bovendien is in de huidige landbouw geïntegreerde gewasbescherming verplicht en wordt het gebruik van synthetische middelen afgewisseld met bijvoorbeeld mechanische onkruidbestrijding of de inzet van natuurlijke vijanden tegen plaaginsecten.”

Meer info: FAQ Phytofar