Oxfam zet Atomium te koop in strijd tegen landroof

Tussen 2000 en 2010 werd 203 miljoen hectare grond, waarvan het grootste deel uit ontwikkelingslanden, verkocht aan buitenlandse investeerders. Dat areaal is groot genoeg om de hongersnood uit de wereld te helpen, maar de investeerders zijn meer geïnteresseerd in zaken als biobrandstof. Om dit aan te kaarten, organiseert Oxfam een Internationale Actiedag tegen Landroof. Symbolisch wordt wereldwijd historisch erfgoed te koop gezet.

Het grootste deel van het verkochte land komt volgens Oxfam uit ontwikkelingslanden met grote voedselproblemen, waar de lokale bevolking een zwakke positie bekleedt. Ongeveer driekwart van de 56 betrokken landen scoort immers slecht op de ontwikkelingsindex van de Wereldbank, wat wijst op corruptie, politieke instabiliteit en geweld, een zwakke rechtsstaat en weinig burgerinspraak. “Investeerders kiezen bewust die regio’s uit, waar lokale bewoners in het nauw kunnen worden gedreven en verplicht kunnen worden hun gronden te verkopen. En dat terwijl het net die mensen zijn die voor hun levensonderhoud afhankelijk zijn van hun grond”, stelt Stéphane Parmentier van Oxfam in De Morgen.

Parmentier vermoedt bovendien dat deze trend zich nog heeft versterkt na 2010, als gevolg van de voedselcrisis van 2008, de huidige financiële crisis en de opwarming van de aarde. “Hierdoor is land een nog schaarser en waardevoller goed geworden.” Rijke landen zijn door de volatiele voedselmarkten steeds afhankelijker geworden van import, wat ze volgens Oxfam proberen op te lossen door elders land te kopen.

Uit onderzoek van het Oakland Institute blijkt dat Sierra Leone intussen al 32 procent van zijn land verkocht heeft, Mozambique 5 procent, Cambodja 60 procent en Zuid-Soedan 9 procent. De totale oppervlakte van het verkochte land, zo groot als 65 keer België, is volgens Parmentier voldoende om de hongersnood uit de wereld te helpen. “Maar de investeerders hebben andere plannen. Ze willen er exportgewassen, biomassa voor brandstof en palmolie op verbouwen.” Landroof is volgens Oxfam dan ook een trend die niet te verzoenen is met de groeiende wereldvraag naar voedsel.

Als belangrijke partner in de strijd tegen het fenomeen, wijst de organisatie naar de Wereldbank. Die legt immers de internationale normen vast voor investeringen in grond, stelt fondsen ter beschikking en geeft advies. “Wij vragen de Wereldbank dan ook om haar investeringen in grond tijdelijk op te schorten en te onderzoeken of het beleid tegen landroof wel effectief werkt”, klinkt het. Maar de Bank is niet geneigd hierop in te gaan, ondanks het feit dat ze zich bewust is van de ernst van de situatie. “Tegen 2050 moet de wereld erin slagen 9 miljard inwoners te voeden. Om dit mogelijk te maken, moet nu geïnvesteerd worden in landbouw en voedselzekerheid. Het is dus niet het moment om onze investeringen te staken.”

Oxfam voert donderdag actie door historisch erfgoed zoals het Atomium in Brussel en het Colosseum in Rome symbolisch te koop te zetten.