Overheid wil jaarlijks 20 hectare ruilgrond verwerven

De grondenbank die in de schoot van de Vlaamse Landmaatschappij is opgericht als onderdeel van het flankerend beleid voor de natuurdoelstellingen beschikt over een startbudget van één miljoen euro. Rekening houdend met eenzelfde jaarbudget gaat minister van Landbouw Joke Schauvliege uit van een jaarlijkse aankoop van ongeveer 20 hectare ruilgrond. Dat laat ze weten aan Vlaams parlementslid Lydia Peeters (Open Vld). Percelen uit de grondenbank zullen aangeboden worden aan landbouwbedrijven die gronden gebruiken binnen de zoekzones voor waardevolle natuur en niet voor een stopzetting van de activiteiten op deze gronden vergoed willen worden. Hoeveel tijd het zal vergen om een reserve aan ruilgrond op te bouwen – wat essentieel is voor de goede werking van de grondenbank – durft de minister in dit stadium niet voorspellen.

De zogenaamde IHD-grondenbank, waarbij IHD staat voor de instandhoudingsdoelstellingen voor natuur, is gericht op het aanbieden van een oplossing aan landbouwbedrijven die worden getroffen door de realisatie van Europees belangrijke natuurdoelstellingen in Vlaanderen. De grondenbank zal zich richten op de aankoop van ruilgrond buiten habitatgebied en deze nadien gebruiken voor het opzetten van een grondenruil met getroffen landbouwers die gronden bewerken binnen de zoekzones voor natuur.

Het is de Vlaamse Landmaatschappij (VLM) die via interne verschuivingen en optimalisering binnen de organisatie personeel en werkingsmiddelen vrijmaakt voor deze grondenbank. Verspreid over Vlaanderen voert VLM diverse inrichtingsprojecten uit zodat de organisatie veel ervaring heeft met de zoektocht naar geschikte ruilgronden. “Naast de ruilwaarde zal de beslissing om een grond aan te kopen ook gebeuren op basis van de prijs. De schatting van de Vlaamse Belastingdienst geldt daarbij als maximumprijs voor de aankoop. Ten slotte zal ook de behoefte aan ruilgrond bij getroffen landbouwers in het betrokken gebied meespelen in de beslissing om al dan niet in te gaan op een aankoopopportuniteit die zich stelt”, licht minister van Landbouw Joke Schauvliege toe.

Er wordt bij het ruilen van gronden geen rigide afwegingskader gehanteerd, maar VLM houdt wel een aantal criteria in het achterhoofd: de waarde van de betrokken gronden, de afstand van een perceel tot de bedrijfszetel van de landbouwer, de bereikbaarheid van de ruilgrond en de mate waarin de betrokken landbouwer getroffen is. Bij een ruil wordt altijd gestreefd naar een gelijke waarde van het oude en nieuwe perceel. In geval van niet evenwaardige gronden moet één van beide partijen het verschil in waarde bijpassen. “Het kan dus voorkomen dat een landbouwer in het kader van een ruil een opleg moet betalen”, aldus Schauvliege. Zij rekent erop dat een budget van één miljoen euro volstaat om jaarlijks zo’n 20 hectare ruilgrond aan te schaffen.