Vijf jaar Vlaamse landbouwcijferwebsite: “Geen enkel ander agentschap stelt data zo open voor het publiek"
nieuwsDe landbouwcijferwebsite van het Agentschap Landbouw en Zeevisserij is een ware schatkamer voor de Vlaamse landbouwsector. Wie erin duikt, vindt er cijfers, kaarten en rapporten terug over de Vlaamse landbouw. Hoewel de databank helemaal opgebouwd is met gegevens die landbouwers zelf delen met de overheid, is het voor velen nog onbekend terrein. Met het vijfjarige bestaan van de website wil het Agentschap daar verandering in brengen. “De gebruiksvriendelijkheid en promotie zullen opgekrikt worden zodat landbouwers, beleidsmakers en onderzoekers het nog meer kunnen gebruiken als informatietool”, aldus Patricia De Clercq, administrateur-generaal van het Agentschap.
Datadelen en landbouwers vormen niet altijd een match made in heaven. Het vraagt heel wat vertrouwen van een landbouwer om zijn bedrijfsgegevens te delen met de overheid. “Dat vertrouwen opbouwen, blijft voor ons een belangrijk aandachtspunt. We willen landbouwers echt tonen dat we een partner zijn die hen een meerwaarde kan bieden wanneer ze gegevens delen”, vertelt De Clercq. “Door het delen van gegevens kunnen ze niet enkel zichzelf vergelijken met anderen op de cijferwebsite, we kunnen daardoor ook de sector beter in kaart brengen. Ook dat biedt voordelen voor hen. Als de minister ons om voorstellen vraagt, onderbouwen we die met data en schatten we telkens de gevolgen in van een eventuele maatregel. Zo wordt beleid gebaseerd op feiten in plaats van op buikgevoel.”
Met data kunnen we ervoor zorgen dat het beleid wordt gebaseerd op feiten in plaats van op buikgevoel
“Tegelijk vinden we het ook heel belangrijk om onze data zo veel mogelijk open te stellen. Iedereen kan kijken of hetgeen we beweren wel correct is. Vroeger hadden we het landbouwrapport en visserijrapport als naslagwerk. Maar die verschenen slechts om de twee jaar. Met de cijferwebsite kunnen we veel korter op de bal spelen. Daar zijn we trouwens uniek in binnen de Vlaamse overheid. Geen enkel ander agentschap stelt zoveel data op deze manier open voor het publiek”, zegt De Clercq.
We merken dat hoe meer data we aanbieden, hoe moeilijker het wordt voor de gebruiker om er een weg in te vinden
Schatkamer
De cijferwebsite bevat vandaag meer dan 300 pagina’s met indicatoren en open data over bijvoorbeeld evoluties in teelten en productie, maar ook over bedrijfseconomische cijfers die landbouwers een concreet beeld geven van de kosten- en opbrengstructuur van hun collega-landbouwers. Ook alle rapporten zoals het biorapport, agrohandel en (VLIF)-jaarverslagen zijn erop terug te vinden.
Met naar schatting 300 à 400 bezoekers per dag vindt de website al heel wat mensen, maar bereikt het nog niet zijn volle potentieel. Voor velen is de landouwcijferwebsite nog onbekend terrein. En wie er wel al zijn weg naartoe gevonden heeft, merkt dat een simpele “Sesam, open u” niet altijd meteen naar de juiste data leidt.
“We zijn zeer trots op onze uitgebreide cijferwebsite. Maar we zien dat hoe meer data we aanbieden, hoe moeilijker het wordt voor de gebruiker om er een weg in te vinden”, vertelt Jonathan Platteau, coördinator van de website. “Binnenkort zullen we de homepagina aanpassen waarin duidelijker zal worden voor de bezoeker wat de website voor hen concreet kan betekenen. Ook zullen we promotie voeren om meer mensen kennis te laten maken met de website. Tot slot staan ook enkele verbeteringen op vlak van gebruiksvriendelijkheid op de agenda. Zo zullen grafieken binnenkort veel beter weergegeven worden op smartphones.”
What’s in it voor de landbouwers?
De website bundelt onder meer cijfers uit de verzamelaanvraag van individuele landbouwers met gegevens uit het Landbouwmonitoringsnetwerk (LMN). Dat netwerk is een representatieve steekproef van Vlaamse land- en tuinbouwers waarvoor het Agentschap een gedetailleerde bedrijfseconomische boekhouding bijhoudt.
“Daarin kunnen heel wat bruikbare inzichten zitten voor individuele landbouwers”, aldus Platteau. “Ze kunnen hun eigen bedrijfsresultaten vergelijken met de gemiddelden binnen hun subsector. Hoe hoog zijn bijvoorbeeld de uitgaven per 100 liter geproduceerde melk? Wat zijn de veterinaire kosten? Hoeveel melk produceren koeien gemiddeld? Sommige gegevens gaan erg ver in detail, waarbij ook per kwartiel zichtbaar is hoe bedrijven scoren. Vandaag is al die informatie al zichtbaar op de website, maar tegen Agriflanders willen we een tool klaar hebben waarmee landbouwers nog eenvoudiger door de data kunnen navigeren en vergelijken.”
Anders vraagt meer zicht op rol van vrouwen in landbouw
14 maart 2026Blinde vlekken in de data
De website kent vandaag ook nog enkele blinde vlekken. Landbouwers kunnen hun economische cijfers al vergelijken met sectorgenoten, maar voor ecologische parameters, zoals watergebruik of gewasbeschermingsmiddelen, is zo’n vergelijking voorlopig nog niet mogelijk. De website brengt die gegevens vandaag enkel op algemeen niveau in kaart. Ook rond thema’s zoals arbeidsongevallen, grondprijzen of de rol van vrouwen in de sector blijft de beschikbare informatie eerder beperkt. Maar daar kan het Agentschap weinig aan veranderen, vertelt De Clercq. “Wij bepalen niet zelf welke gegevens onderzocht of geregistreerd moeten worden en daarenboven willen we landbouwers niet nog eens structureel bevragen, met een bijhorende administratieve last.”
Voor sommige parameters beschikt het Agentschap wel al over informatie, maar ontbreekt het dan weer aan tijd om die ook te verwerken tot indicatoren. “We hebben een lange wensenlijst aan cijfers, analyses en verbeteringen die we nog willen uitwerken”, vertelt Platteau. “De pijplijn is altijd gevuld. De eerstvolgende nieuwigheden die eruit zullen komen zijn onder meer indicatoren over de wijnbouwsector, bevoorradingsbalansen op basis van data van FAO en Statbel, en indicatoren die de Vlaamse en Belgische landbouw uitzetten tegenover andere EU-lidstaten op basis van Eurostatgegevens. Ook willen we meer de toeleverings- en verwerkingssector van landbouwproducten in kaart proberen te brengen.”
In de pipeline: hoeveel landbouwgrond wordt effectief voor landbouw gebruikt?
Op korte termijn wil het Agentschap ook een analyse brengen over het effectieve gebruik van landbouwgrond. De data hierrond zijn onder meer tot stand gekomen door een AI-model. Het is niet de eerste keer dat het Agentschap met AI werkt. Dat gebeurt achter de schermen al zeven jaar. Zo is er bijvoorbeeld een AI-model getraind op gewasherkenning op basis van satellietbeelden, dat ingezet wordt om de aangegeven teelten in de verzamelaanvraag te controleren. Daarnaast is er ook een AI-model getraind op herkenning van specifieke terreineigenschappen zoals verharding, paardenpistes en sportvelden. Deze data worden ingezet om de intekening van de percelen in de verzamelaanvraag te verbeteren. "Bijkomend krijgen we zo ook zicht op hoeveel landbouwgrond vandaag niet meer in effectief landbouwgebruik is", legt Platteau uit. "We zijn nu een interessante analyse op deze data aan het doen. En zullen dit binnenkort als indicator op onze website publiceren."
Als we jaarlijks allerlei extra enquêtes zouden afnemen, zou dit zorgen voor grotere administratieve lasten voor landbouwers
Data die dateren van drie jaar geleden
Op de website kan iedereen ook telkens de meest recente week- en maandprijzen van tal van landbouwproducten vinden. En hoewel veel gegevens zeer actueel zijn, duurt het voor sommige indicatoren dan weer tot drie jaar voor er nieuwe cijfers beschikbaar zijn. Kan daar niet korter op de bal gespeeld worden? “Voor sommige indicatoren zijn we afhankelijk van externe databronnen, zoals Statbel”, legt Platteau uit. "In 2026 komen wel heel wat nieuwe cijfers toe. Jaren die eindigen met een 0, 3 en 6 zijn telkens scharnierjaren waarin veel enquêtes worden gehouden."
Zelf elk jaar bijkomende data verzamelen is volgens hem niet aangewezen. “Alle cijfers zijn input van landbouwers. Als we jaarlijks allerlei extra enquêtes zouden afnemen, zou dit zorgen voor grotere administratieve lasten voor hen”, geeft hij mee. “De cijfers die we wel voorhanden hebben, publiceren we altijd zo snel als mogelijk. En daar slagen we ook in, de website is altijd meer dan 90 procent up-to-date.”
Cijferwebsite 2.0
Vandaag kan de cijferwebsite vijf kaarsjes uitblazen. “In vijf jaar hebben we heel wat bijgeleerd om de website telkens stap voor stap te verbeteren. Ook de hoeveelheid data die we aanbieden is heel wat omvangrijker geworden”, vertelt Platteau. Binnen nog eens vijf jaar droomt hij van een cijferwebsite 2.0, die heel wat structurele technische beperkingen zou kunnen oplossen. Hierdoor zou de site veel eenvoudiger en gebruiksvriendelijker kunnen worden. “Op die manier kunnen de gegevens die landbouwers delen nog beter gevaloriseerd worden. Dat past ook binnen de bredere strategie van het Agentschap”, besluit De Clercq. “We willen de klantenbeleving telkens verder verbeteren, zodat iedereen die met het Agentschap in contact komt zo snel en efficiënt als mogelijk geholpen wordt.”
Benieuwd naar de landbouwcijferwebsite? Surf dan zeker eens naar landbouwcijfers.vlaanderen.be en ontdek de Vlaamse landbouw en zeevisserij in allerlei cijfers, kaarten en statistieken.
