Overheid kocht in 2015 opmerkelijk minder natuur aan

Nooit in de voorbije twintig jaar kocht Vlaanderen minder bos- en natuurgebied op dan vandaag. Dat blijkt uit berekeningen van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO). Volgens Vlaams minister van Natuur Joke Schauvliege gaat het om een eenmalige besparing van tien miljoen euro die op het aankoop- en investeringsbudget is doorgevoerd. "Die is voor dit jaar weer rechtgezet", klinkt het. Daarnaast onderstreept haar kabinet dat door de hogere grondprijzen met hetzelfde budget minder hectaren kunnen worden aangekocht, en dat er veel geld is uitgetrokken voor de herinrichting van de bestaande natuur.

Tussen 2014 en 2015 zakte het bedrag dat Vlaanderen veil had om zelf bos- en natuurgebied op te kopen van 14 miljoen naar 9,6 miljoen euro. De oppervlakte aangekocht bos- en natuurgebied halveerde in diezelfde periode bijna, van 697 hectare naar 351 hectare. De Morgen becijferde dat het budget voor aankoop van bos en natuur ruim 30 procent lager ligt dan in de vorige regeerperiode (2009-2014) en 45 procent lager dan in de regeerperiode ervoor (2004-2009). Gecorrigeerd aan de hand van de gestegen consumptieprijzen zou het volgens de krant gaan om respectievelijk 42 en 60 procent.

Sinds 1995 kon de overheid al 35.432 hectare natuurgebied aankopen. Dat gebeurde zowel direct door de overheid, als door erkende ‘terreinbeherende verenigingen’, zoals Natuurpunt, die daar subsidies voor krijgen. Vaak gaat het om kleine stukjes bos of natuurgebied die worden opgekocht die uiteindelijk één aaneengesloten natuurgebied gaan vormen. Sinds het huidige regeerakkoord ligt de nadruk vooral op de Europese natuurdoelen. Die stellen een hele resem criteria voorop voor voldoende en voldoende kwalitatief bos- en natuurgebied.

Hoewel het subsidiebedrag voor erkende verenigingen tussen 2014 min of meer gelijk is gebleven rond 6,8 miljoen euro, zijn de overheidsuitgaven voor de eigen aankopen van groen gedaald van 14 naar 9,6 miljoen euro. Minister Schauvliege benadrukt dat het gaat om een eenmalige besparing van 10 miljoen euro die op het aankoop- en investeringsbudget is doorgevoerd, maar dit zou voor 2016 opnieuw rechtgezet worden. “De grondprijzen zijn ook gestegen waardoor er met hetzelfde budget minder hectaren kunnen aangekocht worden”, zegt haar woordvoerder Jan Pauwels. Hij wijst er ook op dat de budgetten dienen voor inrichtingswerken. “De jongste jaren is daar meer geld naartoe gegaan in plaats naar de aankoop van gronden. Zo is voor de inrichting van het Zwin vorig jaar zes miljoen euro vastgelegd.”

De plotse daling in het aantal hectaren dat in 2015 werd aangekocht in vergelijking met 2014 springt sterk in het oog, maar er is ook een langere termijntrend op te merken. In vergelijking met de twee vorige regeerperiodes vertonen de budgetten een dalende lijn. “Dat betekent zeker niet dat alle natuurdoelen zijn bereikt”, zegt Koen Van Muylem, woordvoerder van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek. “Oppervlakte zegt bovendien niet alles. Het aantal natuurgebieden neemt wel toe, maar het gaat ook over de kwaliteit ervan. Globaal worden er inspanningen geleverd, maar de resultaten laten op zich wachten. We zijn er nog niet.”