Onkruidbestrijder bentazon ligt onder vuur

Als het van het Europees Parlement afhangt, dan wordt de markttoelating van het herbicide bentazon volgende zomer niet verlengd. In een niet-bindende resolutie stelt een meerderheid van de Europarlementsleden dat eerst de veiligheid van het middel bewezen moet worden. Concreet maken ze zich zorgen over de uitspoeling van het herbicide naar het grondwater en de vermeende impact ervan op de menselijke vruchtbaarheid. Belgisch Europarlementslid Tom Vandenkendelaere (CD&V) distantieerde zich van de meerderheid en bepleitte de gulden middenweg tussen het middel verder blijven gebruiken en het uit voorzorg verbieden. Landbouwers zullen bentazon vooral kennen als het handelsmiddel Basagran van BASF, een onkruidbestrijdingsmiddel met bladwerking dat tweezaadlobbige onkruiden aanpakt in groenteteelten zoals erwten en bonen.

Volgend jaar, op 30 juni om precies te zijn, vervalt de Europese markttoelating van bentazon. Dit is de actieve stof van het onkruidbestrijdingsmiddel Basagran dat ook in ons land veel ingezet wordt door akkerbouwers om onkruiden te bestrijden in groenten. Het herbicide geniet bij landbouwers en toeleveranciers de reputatie dat het onmisbaar is in de teelt van erwten en bonen. Ook het welslagen van een aantal andere akkerbouwmatige groenteteelten zoals ajuin zou er van afhangen.

Om die reden vertolkte Tom Vandenkendelaere (CD&V) de dissidente stem in het Europees Parlement. Een meerderheid van zijn collega-parlementsleden verzet zich tegen een hernieuwing van de markttoelating van bentazon. Zij willen eerst bewijzen zien van de veiligheid van het middel, terwijl de Europese Commissie wel bijkomend onderzoek vraagt maar tezelfdertijd voorstelt om de erkenning van bentazon tot 2032 te verlengen. Dat is de maximale duur van 15 jaar voor zo’n verlenging en helemaal niet naar de zin van het Europees Parlement.

De milieucommissie van het Europees Parlement gaf eerder deze maand al hetzelfde signaal aan de Commissie. Het gunstig advies van voedselveiligheidsautoriteit EFSA stelt de volksvertegenwoordigers niet gerust omdat hierin ook te lezen staat dat bentazon mogelijk schadelijk is voor de menselijke vruchtbaarheid. Europarlementslid Tom Vandenkendelaere baseert zich daarentegen op het eindoordeel van EFSA, dat zegt dat bentazon veilig is. “Ik vertrouw op het oordeel van EFSA maar uit voorzorg lijkt me een ongebreideld gebruik geen goed idee”, zegt Vandenkendelaere. “Maak een onderscheid tussen professioneel en particulier gebruik en verleng de markttoelating maar voor 7,5 jaar. “Zo’n beperkte verlenging moet een aansporing zijn om duurzame en kostenefficiënte alternatieven te onderzoeken. De wetenschap zet grote stappen vooruit en de efficiëntie van niet-chemische alternatieven voor bentazon wordt alsmaar hoger. Daarin investeren is de beste oplossing voor de toekomst.”

Landbouwers weten naar verluidt hoe ze bentazon veilig moeten gebruiken. Het Belgische Europarlementslid verwijst daarvoor naar de opleiding die ze volgen en de ervaring die ze hebben, wat bezegeld wordt door de fyto-licentie waarover elke professionele gebruiker van gewasbeschermingsmiddelen moet beschikken. Chemische stoffen verdwijnen met de regelmaat van de klok van de markt, maar bentazon is volgens de Europese boerenkoepel Copa-Cogeca een “sleutelelement in de tool box van landbouwers”. De boerenorganisatie zond een brief naar alle Europarlementsleden met de vraag om te vertrouwen op de risicobeoordeling door EFSA.