Omzet plantaardige sectoren daalt met 12 procent

Later dan andere jaren raamde Boerenbond deze keer het Vlaamse landbouwinkomen. De handelsboycot die Rusland op 7 augustus uitsprak, zorgde immers voor veel onzekerheid omtrent de prijzen van land- en tuinbouwproducten. Zoals verwacht komen boer en tuinder niet zonder kleerscheuren uit 2014. Boerenbond spreekt van een inkomensdaling van 19 procent ten opzichte van 2013. De rekenoefening werd voor plantaardige en dierlijke productie en voor elke deelsector apart gemaakt zodat we bijvoorbeeld te weten komen dat de groenteboeren tijdens de eerste 11 maanden van het jaar acht procent minder verdienden. Vooral bij de vollegrondsgroenten die via de veilingen verhandeld worden op de versmarkt, daalde de omzet aanzienlijk. De prijsdalingen waren het meest uitgesproken voor prei (-70%) en sla (-27%).

Op basis van de berekeningen die in december gemaakt werden, meldt Boerenbond een daling van de eindproductiewaarde in de plantaardige productie met 12 procent. Akkerbouwers realiseerden behoorlijke graanopbrengsten, maar de graanprijzen zijn door een internationaal groter aanbod systematisch gedaald sinds mei 2014. De voorbije maanden waren er wel opnieuw prijsstijgingen als gevolg van onzekerheden aangaande de oogstvooruitzichten voor 2015 in Rusland. Er werden een kwart meer aardappelen geproduceerd in Vlaanderen, maar de prijzen op de vrije markt kelderden omdat er overal in Europa meer aardappelen zijn. Op dit ogenblik bedraagt de vrije marktprijs slechts één tiende van de prijs die vorig jaar betaald werd. In Vlaanderen wordt ongeveer de helft van de aardappelen op de vrije markt verhandeld. De overige helft wordt onder contract verbouwd. Rekening houdend met zowel de contractprijzen als de ontwikkelingen op de vrije aardappelmarkt, wordt uitgegaan van een gemiddeld prijsniveau dat 45 procent lager ligt dan in 2013.

Ook voor suikerbieten worden de in 2013 gerealiseerde prijsniveaus in geen geval gehaald. Algemeen wordt uitgegaan van een prijsdaling met tien procent ten opzichte van 2013. Verklaring hiervoor is de terugval van de suikerprijzen op de wereldmarkt. De teelt van cichorei kende in 2014 een verdere uitbreiding. Het areaal breidde met acht procent uit, terwijl de opbrengsten naar verwachting vier procent hoger zullen liggen. Deze teelt wordt integraal onder contract verbouwd. De productie steeg met 13 procent terwijl de contactprijzen op hetzelfde niveau bleven. Daardoor is de cichoreiteelt zowat de enige goede akkerbouwteelt in 2014.

Voor groenten gaat Boerenbond uit van een omzetdaling met acht procent tijdens de eerste 11 maanden van 2014. Financieel is het vooral de telers van vollegrondsgroenten voor de versmarkt minder goed vergaan in 2014. De prijzen van de meeste producten daalden aanzienlijk. De geproduceerde hoeveelheden namen over het algemeen licht af, behalve in de aubergineteelt. In de beschutte teelt onder glas wordt in vergelijking met 2013 een omzetstijging met vier procent gerealiseerd. De lichte toename is vooral een gevolg van prijsverbeteringen voor een aantal producten, terwijl de geproduceerde hoeveelheden stabiel bleven. Prijsdalingen werden vastgesteld voor komkommers (-19%), paprika ( - 27%) en serresla (-15%). Voor tomaten stegen de prijzen in de eerste 11 maanden van 2014 met 19 procent tegenover dezelfde periode van 2013.

De diepvriesgroenten, die hoofdzakelijk onder contract geteeld worden, noteerden een beperkte daling van de oppervlakte (-2,7%) maar een stijging (+2,6%) van de productie door duidelijk betere opbrengsten. De contractprijzen bleven voor alle producten gehandhaafd op het niveau van 2013, met uitzondering van de bloemkolen die met zes procent in prijs daalden. Weliswaar moet opgemerkt worden dat de buiten contract meegeleverde hoeveelheden aan een aanzienlijk lagere prijs uitbetaald werden dan de contractprijzen.

De appel- en perenoogst voorspelde zeer goed te zijn, zowel in hoeveelheid als in kwaliteit. Als gevolg van het Russische invoerverbod en de mogelijkheid om niet te oogsten, werden in totaal 828,5 hectare peren (9,1% van het areaal) en 930 hectare appelen (13%) niet geoogst. Toch is de appeloogst aanzienlijk groter dan normaal (+30% ten opzichte van 2013). Vooral de gunstige bloeiomstandigheden in het voorjaar en het uitstekende groeiseizoen zorgden voor deze goede oogst. De perenoogst wordt, ondanks de uit productie genomen percelen, zo’n zeven procent hoger geraamd. In de eerste 11 maanden van 2014 lagen de appelprijzen 26 procent lager in vergelijking met dezelfde periode van 2013. De prijzen van de peren zijn zelfs 40 procent lager. De markt wordt grondig verstoord door het Russische invoerverbod.

Ook siertelers hebben geen te best jaar achter de rug. De globale omzet van de sector daalt met ongeveer drie procent. De totale omzet van de sierteeltsector bestaat voor 47 procent uit sierplanten en voor 53 procent uit boomkwekerijproducten. Voor sierplanten valt de omzet twee procent lager uit, in de boomkwekerij loopt de omzetdaling zelfs op tot vier procent.

Voor bloembollen en -knollen is er zowel qua hoeveelheid als qua prijs weinig veranderd. Snijbloemen behielden het prijsniveau van 2013, terwijl de geproduceerde hoeveelheden licht daalden. Azalea en andere bloeiende kamerplanten daalden in prijs met zo’n drie procent terwijl de geproduceerde volumes gelijk bleven. Voor groene kamerplanten werd een prijsstijging met ongeveer vier procent genoteerd, terwijl er nagenoeg zes procent minder gecommercialiseerd werd. In de boomkwekerijsector daalden de geproduceerde hoeveelheden licht, terwijl telers drie procent minder ontvingen voor hun producten. Naast de besparingen van de diverse overheden staan ook de exportmarkten onder druk, wat gevoeld wordt in de prijsvorming.