OESO pleit voor deregulering Zwitserse landbouweconomie

De Zwitserse landbouwsector gaat gebukt onder een te grote marktbescherming door de overheid en moet competitiever, efficiënter en innovatiever worden. Dat is het verdict van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO). Vandaag is de Zwitserse landbouwsector goed voor 0,7 procent van het Zwitserse BBP, terwijl dat in 1990 nog 2,3 procent was.

Zwitserland is een buitenbeentje. Zo zijn de Zwitsers geen lid van de Europese Unie en zweren ze bij hun internationale politieke neutraliteit. Wat de landbouw betreft, wordt het land net zoals andere Europese landen geconfronteerd met een sterke afname van het aantal boerderijen: nog meer dan 90.000 in 1990 tegenover 57.617 in 2011, waarvan ongeveer 40.600 uitgebaat door voltijdse boeren. Het belang van de landbouwsector voor de Zwitserse economie daalde van 2,3 procent van het bruto binnenlands product (BBP) in 1990 tot 0,7 procent vandaag.

Het aantal actieve werkkrachten in de sector daalde van 204.000 personen in 2000 tot 164.000 in 2011, waarvan iets meer dan de helft halftijds werkt. Net als in Vlaanderen is de gemiddelde leeftijd in de sector het laatste decennium fors gestegen. De overgrote meerderheid van de landbouwbedrijven zijn kleinschalige familieboerderijen. Meer dan de helft daarvan is gelegen in heuvel- of bergachtig gebied. De gemiddelde grote van een Zwitserse boerderij bedraagt 18,3 hectare. Slechts een honderdtal bedrijven zijn groter dan 100 hectare.

Als niet EU-land kunnen de Zwitserse boeren geen beroep doen op Europese landbouwsubsidies. De Zwitserse regering ontwikkelde zelf een breed maatregelenpakket dat het inkomen van de Zwitserse landbouwers moet verzekeren. Dat bestaat uit marktsteun voor bepaalde producten, directe inkomenssteun per hectare of per stuk vee, hoge grenstarieven voor import van buitenlandse landbouwproducten, exportsubsidies en renteloze overheidsleningen voor landbouwinvesteringen.

Voortgaand op deze vaststellingen formuleerde de OESO enkele aanbevelingen voor het Zwitsers landbouwbeleid. In de eerste plaats moet de overheidssteun voor de landbouwsector volgens de OESO drastisch worden afgebouwd, zodat boeren efficiënter gaan produceren en de sector competitiever en innovatiever wordt. Binnen het steunpakket moet de voorkeur gaan naar directe inkomenssteun in plaats van marktondersteuning. De protectionistische importbelastingen moeten volgens de OESO worden versoepeld, en tenslotte moeten ook de belemmeringen voor een vlotte circulatie van landbouwgrond ongedaan gemaakt worden.

Meer info: OESO