Nieuw plantgoed symbool voor toekomst druiventeelt

Nieuw plantgoed moet niet alleen figuurlijk maar ook letterlijk de toekomst van de Vlaams-Brabantse tafeldruif verzekeren. Vanuit die logica sloegen de provincie Vlaams-Brabant, sociale werkgever 3Wplus en hun partners de handen in elkaar om via een intergemeentelijk druivenplatform de geplaagde nichesector een nieuw elan te geven. Eén van de actiepunten was een kweekprogramma voor streekeigen plantgoed om zo het Europese oorsprongslabel te behouden.

In 1961 telde de Vlaams-Brabantse druivenstreek, met als kloppend hart de vier gemeenten Overijse, Hoeilaart, Huldenberg en Tervuren, bijna 35.000 serres. Door de groeiende import van druiven uit het Zuiden en de oliecrisis viel het aantal telers vanaf de jaren 70 pijlsnel terug. “Vandaag staat er nog ongeveer 1 procent van die serres overeind en blijven er nog een vijftiental professionele telers over”, weet Rudy Vanpee (3Wplus), projectverantwoordelijke van de Solheide-site, waar twee ploegen via sociale tewerkstelling instaan voor het onderhoud van de honderd jaar oude druivenserres.

De renovatie van de oude serres weerspiegelt het hernieuwde geloof in de zwar(t)e druiventrossen die de streek vorige eeuw zoveel rijkdom schonken. De provincie Vlaams-Brabant en 3WPlus Sociale Werkplaats riepen in samenwerking met de Nationale Proeftuin voor Witloof, het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV), de Vlaamse overheid en de druiventelers in 2013 met Europese middelen een intergemeentelijk druivenplatform in het leven. Bedoeling was het landelijk en immaterieel erfgoed van de druiventeelt in de druivengemeenten te bewaren.

Het platform van de vier druivengemeenten staat in voor het behoud van de serres, de verspreiding van de kennis van de druiventeelt en steun voor de professionele telers bij het lokaal kweken van streekeigen plantgoed. “Zo’n kweekprogramma is cruciaal voor het behoud van de Vlaams-Brabantse tafeldruif in de druivenstreek”, legt Monique Swinnen, gedeputeerde voor land- en tuinbouw, uit. “We zijn dan ook blij dat het eerste tafeldruivenplantgoed beschikbaar is.” Het was druivenkoningin Ina Marchand die de eer had de eerste druivelaar uit te planten in één van de Solheide-serres.

Omdat de Vlaams-Brabantse tafeldruif sinds 2003 van Europa een beschermde oorsprongsbenaming meekreeg, moeten stekken afkomstig zijn uit het productiegebied van Overijse, Hoeilaart, Huldenberg of Duisburg. Wat variëteiten betreft is het kiezen tussen Muscat, Canon Hall, Baidor, Gros Colman, Frankenthal ‘De Coster’, Royal, Ribier en Leopold III. Druiventelers die zelf niet kunnen vermeerderen en nieuwe bedrijven die op zoek zijn naar gekeurd plantmateriaal kunnen daarvoor terecht in de serres van Solheide in Overijse waar erkend tafeldruivenplantgoed wordt gekweekt. De planten zijn op Solheide te koop voor 12 euro per stuk.

“We zijn blij dat het eerste tafeldruivenplantgoed beschikbaar is”, klinkt het opgetogen bij gedeputeerde Swinnen. De praktische teeltkennis wordt verspreid via een cursus waarbij cursisten een druivelaar huren in één van de serres van Overijse of Hoeilaart. “Dat zijn ondertussen al meer dan 40 mensen, wat toch bewijst dat het draagvlak voor de druiventeelt nog steeds groot is”, aldus nog Swinnen. Voor wie zich graag op een minder actieve manier engageert, bestaat de mogelijkheid om een druivelaar te adopteren. Het intergemeentelijk druivenproject kreeg in totaal 44.456 euro steun via het PDPO-programma voor plattelandsontwikkeling van de Europese Unie.