Ngo's geloven niet in label voor verantwoorde soja

Een nieuw label voor maatschappelijk verantwoorde soja zal de ontbossing niet tegenhouden, zo luidt de waarschuwing van 235 maatschappelijke organisaties in een open brief. Zij schrijven de brief als protest tegen de 'Round Table for Responsible Soy' die volgens hen geen oplossing biedt voor de uitwassen van sojateelt. Yvan Dejaegher van BEMEFA repliceert dat gecertificeerde soja op 85 indicatoren wordt gecontroleerd.

235 organisaties, waaronder Vredeseilanden, VELT, Friends of the Earth International, het internationale bossennetwerk Global Forest Coalition en de internationale koepel van biologische landbouworganisaties IFOAM, schreven de brief als protest tegen de ‘Round Table for Responsible Soy’ (RTRS), die volgens hen de negatieve impact van sojateelt niet oplost en het gebruik van sojaolie in de EU voor biodiesel nog stimuleert.

Op de vooravond van een conferentie in Sao Paolo (Brazilië) waar het certificeringssysteem voor soja afgerond moet worden, wijzen de ngo's erop dat biobrandstof van soja slechter kan uitdraaien voor het klimaat dan fossiele brandstoffen. Ze bekritiseren ook dat het certificeringssysteem genetisch gemanipuleerde soja maatschappelijk verantwoord zou verklaren.

In de open brief wordt ook kritiek geuit op het gebrek aan steun voor het label vanuit ABIOVE en APROSOJA, twee belangrijke spelers van de Braziliaanse sojaindustrie. Zij zouden volgens de organisaties afgehaakt zijn op het ontbossingscriterium in de RTRS.

Gert Engelen van Vredeseilanden vraagt om de intensieve veehouderij in Europa voor haar verantwoordelijkheid te stellen in plaats van een verantwoord label te geven aan een onverantwoord product. "Genetisch gemanipuleerde soja, geteelt op net ontbost land kan met dit label verantwoord worden verklaard", zegt Engelen.

"Consumenten willen ggo-vrij voedsel en vragen echte oplossingen om de ontbossing en klimaatverandering tegen te gaan". Alleen bedrijven als Monsanto en Cargill profiteren van de grootschalige sojateelt, voegt Engelen er nog aan toe. "Zij zijn dan ook de drijvende kracht achter dit betekenisloze label".

Friends of the Earth International, Corporate Europe Observatory en 235 andere organisations stellen andere oplossingen voor zoals het afschaffen van de verplichte bijmenging van biobrandstoffen, het stopzetten van de intensieve vleesproductie en Europa niet langer afhankelijk maken van de import van plantaardige eiwitten.

"Maar liefst 85 indicatoren worden gecontroleerd alvorens enig label wordt toegekend", reageert Yvan Dejaegher, directeur-generaal van BEMEFA, de beroepsvereniging van mengvoederfabrikanten. "Zo mag onder meer geen soja gewonnen worden in recent ontboste gebieden, mag geen monocultuur aangehouden worden, moeten alle wetten bij de teelt worden gerespecteerd en verdienen arbeiders een degelijk loon".

Het certificeringproces, de traceerbaarheid en de controle op de certificaten worden momenteel nog verfijnd, zegt Dejaegher. De Round Table on Responsable Soy heeft een standaard ontwikkeld die momenteel in veldproeven bij landbouwers wordt uitgetest. Die stappen achten wij noodzakelijk om tot een controleerbaar en geloofwaardig systeem te komen.

Het aantal leden van de RTRS is door de almaar groeiende interesse opgelopen tot meer dan 140 stakeholders uit de sojaproductie, handel, bankwereld, industrie én uit het maatschappelijk werkveld, zegt Dejaegher. Die laatste categorie heeft zeker haar stem in de RTRS want één van die ngo’s is momenteel zelfs voorzitter van RTRS, merkt Dejaegher fijntjes op.

Dejaegher laat weten dat België nog sneller vooruit wil en het voortouw neemt in de certificering van maatschappelijk verantwoorde soja. Daartoe werd een eisenpakket ontwikkeld in afwachting van het operationeel worden van de RTRS-standaard. Met Control Union werd een certificeringsorganisme onder de arm genomen om die criteria te controleren.

Dejaegher gaf nog het nieuws mee dat de Europese mengvoederfederatie (FEFAC) zopas beslist heeft om de Belgische aanpak te volgen en alle Europese landen op te roepen om dezelfde eisen aan soja te stellen.