Nervositeit over definitieve kaart poldergraslanden

Om de discussies over het verdwijnen van ecologisch en historisch waardevol grasland in de polders te objectiveren, gaf minister Joke Schauvliege onderzoeksinstituut INBO de opdracht om een wetenschappelijk onderbouwde kaart te maken van het historisch permanent grasland in de kustpolders. Nu het openbaar onderzoek afgelopen is en de Vlaamse regering de definitieve kaart en de bijbehorende beschermingsmaatregelen moet vastleggen, laten de natuurorganisaties van zich horen. “Slechts voor 2.000 hectare werd een bezwaarschrift ingediend, de waarde van de overige 10.000 hectare wordt dus door niemand ter discussie gesteld.” Maar daarom verdient het niet automatisch een beschermd statuut, zo is te horen bij Boerenbond. Bij de terreinbezoeken door Vlaamse ambtenaren waren de gebruikers van de percelen niet betrokken zodat Boerenbond nu samen met ABS nog aandacht moet vragen voor de bekommernissen van landbouwers.

Wel honderd Vlaamse ambtenaren hebben in 2013 meegewerkt aan de terreinbezoeken die aan de basis liggen van de kaart van poldergraslanden. Zij gingen op zoek naar halfnatuurlijke graslandvegetaties met als kenmerken een langdurig gebruik als weide of hooiland met ofwel cultuurhistorische waarde ofwel een soortenrijke vegetatie van kruiden en grassoorten, waarbij de omgeving opgeluisterd wordt door sloten, greppels, poelen, enz. De natuurorganisaties spreken in dat verband graag over “een oerwoud op kniehoogte”.

Anno 2013 waren binnen het studiegebied ongeveer 12.000 hectare historisch permanente graslanden aanwezig. Tijdens het openbaar onderzoek werd voor ongeveer 2.000 hectare een bezwaarschrift ingediend door eigenaars en gebruikers. “Slechts voor 2.000 hectare”, reageren de natuurorganisaties, “zodat de waarde van de overige 10.000 hectare door niemand ter discussie wordt gesteld. Natuurpunt, SOS Kustpolders (een werkgroep in de schoot van Vogelbescherming Vlaanderen, nvdr.) en de West-Vlaamse Milieufederatie gebruiken dit om de Vlaamse regering een zetje te geven opdat de definitieve kaart en de bijbehorende beschermingsmaatregelen vastgelegd zouden worden voor 12 mei. “Deze waardevolle graslanden moeten strikt beschermd worden om te vermijden dat er nog meer eeuwenoude en biodiverse vegetaties of micro-reliëf onherroepelijk verloren gaan”, klinkt het in die hoek.

Een heel ander geluid horen we bij de landbouworganisaties. De 10.000 hectare die zijn ingekleurd als historisch permanent grasland en waartegen geen bezwaar is ingediend, moeten niet automatisch beschermd worden. Dat zegt Boerenbond omdat de kaart een eerste stap was en de Vlaamse regering nog moet aanduiden welke percelen een beschermingsstatuut kunnen krijgen. “Het openbaar onderzoek ging enkel over al dan niet voldoen aan de criteria van historisch permanent grasland en niet over de mogelijke beschermingsbepalingen.” De landbouworganisatie rekent er ook op dat duidelijk gesteld wordt wat mag en wat niet op beschermd grasland omdat hierover onduidelijkheid is.

Tijdens een recent overleg met minister Joke Schauvliege, waar zowel Boerenbond als het Algemeen Boerensyndicaat aan deelnamen, kwamen de poldergraslanden ter sprake als één van de momenteel vele milieu- en natuurdossiers die de landbouw zorgen baren. Het ligt de landbouwsector nog altijd op de maag dat de terreinbezoeken gebeurden zonder betrokkenheid van de landbouwers.

In de eisenbundel die aan de minister overhandigd werd, vragen Boerenbond en ABS dat alleen percelen die effectief voldoen aan de definitie van historisch permanent grasland uit het Natuurdecreet bestempeld worden als poldergrasland. Wat het beschermingsstatuut betreft dat daaraan gekoppeld zou worden, is het hun bezorgdheid dat huiskavels daar in ieder geval buiten gehouden worden en op de andere percelen gangbare landbouwpraktijken die nodig zijn voor het economisch rendabel beheer van de graslanden niet onder een verbod of vergunningsplicht zouden vallen. Verder vragen ze rekening te houden met de verplichtingen maar ook met de mogelijkheden (vijfjaarlijks roteren, nvdr.) rond graslanden vanuit het Europees landbouwbeleid.