Natuursector tempert hoera-berichten waterkwaliteit

Een artikel in Het Laatste Nieuws over de positieve evolutie van de waterkwaliteit in onze beken en sloten deed de natuurorganisaties de wenkbrauwen fronsen. Natuurpunt en de West-Vlaamse Milieufederatie erkennen dat er verbetering is, maar wijzen erop dat Vlaanderen achter hinkt op de doelstellingen. “70 procent van de MAP-meetpunten is nog steeds sterk vervuild met fosfaat, voor stikstof is dit 21 procent. We deden een derde minder dan afgesproken aan de stikstofvervuiling (16% overschrijdingen tegen 2014) en voor fosfaat zijn we zelfs achteruitgegaan tijdens het vierde mestactieplan”, reageert een ontevreden Natuurpunt.

“Uiteraard is de waterkwaliteit de afgelopen jaren verbeterd”, schrijft Natuurpunt, “dat mag ook wel na 20 jaar inspanningen van de industrie, investeringen in waterzuivering en een duur betaald mestbeleid.” Dat Vlaanderen toch nog steeds kampt met een “torenhoog stikstof- en fosfaatprobleem” wijt de natuurvereniging aan maatregelen die niet in verhouding stonden tot de doelstelling.

Daarop lost Natuurpunt een schot voor de boeg van het vijfde mestactieplan: “Voor het komende MAP, dat afloopt in 2018, is de doelstelling om nog in maximum vijf procent van de MAP-meetpunten een stikstofoverschrijding te hebben. Wil het nieuwe MAP geloofwaardig zijn, dan moet het vertrekken vanuit een resultaatgericht mestbeleid en dus een brongerichte aanpak van het mestprobleem. De nutriëntenstromen moeten ingeperkt en beter gecontroleerd worden. Overtredingen moeten effectief aangepakt worden door een proportioneel sanctioneringsbeleid.”

De West-Vlaamse Milieufederatie zette eerder al kanttekeningen bij de hoera-berichten over de waterkwaliteit. Specifiek in ‘probleemstreek’ West-Vlaanderen laat het MAP-meetnet nog 44 procent overschrijdingen zien voor het IJzerbekken en 36 procent overschrijdingen voor het Leiebekken. De kustprovincie is inzake waterkwaliteit het zwakste broertje van de klas. Beleidsmedewerker Bart Vanwildemeersch heeft geen goed oog in de toekomst omdat West-Vlaanderen meer dan de helft van de Vlaamse varkens en meer dan een derde van het pluimvee huisvest. Daarenboven zijn heel wat melkveehouders van plan om uit te breiden in de aanloop naar de afschaffing van de melkquota.

De West-Vlaamse Milieufederatie wijst er dan ook op dat MAP4 grondig geëvalueerd moet worden, zeker wat betreft de matige effecten voor de waterkwaliteit in de provincie West-Vlaanderen. Van MAP5 verwachten de natuurbeschermers dat het gebiedsgerichte maatregelen neemt die niet alleen sensibiliserend zijn, maar ook een striktere handhaving inhouden. Nu al zijn er twijfels of dit afdoende zal zijn. “Wordt het niet stilaan tijd dat we met z’n allen gaan nadenken over een groeistop van de veestapel? Er moeten steeds meer varkens gekweekt worden om steeds minder toegevoegde waarde te creëren. Dit model maakt de sector kapot. We zouden beter investeren in een verhoogde toegevoegde waarde, door minder maar beter varkensvlees te produceren voor een eerlijke prijs en terug de link te leggen tussen boer, maatschappij en leefmilieu. Dat is goed voor boer, mens en milieu”, besluit Vanwildemeersch.