Natuurpunt: “Vlaanderen schiet tekort op tussentijdse balans Natuurherstelwet”
nieuwsVlaanderen doet momenteel onvoldoende om de bindende doelstellingen van de Europese Natuurherstelwet te halen. Dat stelt een coalitie van Belgische natuur- en milieuorganisaties nu de helft van de termijn voor het indienen van het nationaal uitvoeringsplan is verstreken. De organisaties roepen de Vlaamse regering op tot een dringende koerswijziging: “De klok tikt.”
De Europese Natuurherstelwet verplicht lidstaten om aangetaste ecosystemen tegen 2050 opnieuw in een goede staat te brengen. Tegen september 2026 moeten alle lidstaten daarvoor een nationaal natuurherstelplan indienen bij de Europese Commissie. Dat plan moet onder meer gedetailleerd beschrijven welke herstelmaatregelen worden genomen.
Vlaanderen ondermaats volgens natuurorganisaties
Nu de helft van de voorbereidingstermijn voorbij is, maakt de Biodiversiteitscoalitie – een samenwerkingsverband van onder meer Natuurpunt, WWF, Greenpeace en Bond Beter Leefmilieu – de tussentijdse balans op. Voor België is het beeld “gemengd”, maar Vlaanderen springt er volgens de coalitie negatief uit. “Het Vlaams beleid schiet tekort op vier cruciale punten: ambitie, wetenschappelijke onderbouwing, financiering en publieke participatie”, klinkt het.
Hekkensluiter in Europa
Volgens de coalitie is Vlaanderen vandaag hekkensluiter in Europa wat betreft de staat van Europees beschermde habitats en soorten. Toch is er weinig teken van versnelling. “Extra middelen blijven uit en concrete herstelmaatregelen op het terrein worden niet opgeschaald.”
Begin 2025 liet het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) weten dat de Europese deadline voor een nationaal natuurherstelplan onhaalbaar was. België mikte toen op mei 2027, tien maanden later dan voorzien. Hoewel de Vlaamse regering recent aankondigde het plan alsnog tijdig te willen afronden, blijft volgens de organisaties het gebrek aan transparantie en inspraak een pijnpunt. Het brede publiek zou pas laat in het proces worden betrokken.
Federaal marien plan als voorbeeld
Dat het anders kan, toont volgens de coalitie het federale mariene natuurherstelplan. “Dat werd proactief opgestart, nog vóór de Natuurherstelwet definitief was goedgekeurd. Het plan is sterk wetenschappelijk onderbouwd, betrekt onderzoeksinstellingen en middenveldorganisaties en communiceert helder over de voortgang”, klinkt het. Op Europees niveau geldt het plan als een voorbeeld van goede praktijk en een mogelijke inspiratiebron voor de gewesten.
“Natuurherstel is een investering”
Volgens de Biodiversiteitscoalitie moet natuurherstel niet als een last, maar als een investering worden gezien. “De uitvoering van de Natuurherstelwet helpt hittestress beperken, beschermt tegen wateroverlast en droogte en versterkt de bodemkwaliteit voor duurzame voedselproductie”, zegt WWF-beleidsdirecteur Julie Vandenberghe.
De organisaties pleiten voor structurele financiering tot 2050, het versneld uitvoeren van bestaand beleid – zoals maatregelen in Natura 2000-gebieden – en een actieve betrokkenheid van wetenschappelijke instellingen, middenveld en burgers. Daarnaast vragen ze een duidelijke ambitie: minstens 30 procent van de Vlaamse oppervlakte reserveren voor natuur en overal een degelijke basismilieukwaliteit realiseren.
Ook de link met het vergunningenbeleid wordt benadrukt. “De stikstofcrisis is het gevolg van jarenlange beleidsstilstand”, zegt Mattias Bruynooghe van Natuurpunt. “Een robuustere natuur zorgt net voor meer rechtszekerheid voor alle sectoren.”
“De kans is er nog”
De boodschap aan de Vlaamse regering is volgens de coalitie duidelijk: de tijd dringt, maar ingrijpen kan nog. “Met een proactieve en ambitieuze strategie kan Vlaanderen de maatschappelijke en economische meerwaarde van natuurherstel maximaliseren”, besluiten de organisaties. “Door nu te investeren, vermijden we hogere kosten in de toekomst en bouwen we aan een veerkrachtige en welvarende leefomgeving voor iedereen.”
Bron: Natuurpunt
Beeld: Natuurpunt
