N-VA wil positief label op voedingsverpakkingen

Een groen vinkje dat staat voor een ‘gezondere keuze’ binnen de basisvoedingsmiddelen zoals vlees, vis en zuivel en brood, en een blauw vinkje voor de ‘bewuste keuze’ of de minst ongezonde binnen voedingsmiddelen als snoep en frisdrank. Dat is in een notendop waar Kamerlid Yoleen Van Camp (N-VA) in een resolutie op aanstuurt. Consumentenorganisatie Test-Aankoop ziet dat niet meteen zitten: “de industrie mag geen rol spelen in het bepalen van gezondheidscriteria”, klinkt het.

In Nederland is het gebruik van het groene en het blauwe vinkje van de stichting ‘Ik Kies Bewust’ (IKB) volledig ingeburgerd. Kamerlid Yoleen Van Camp (N-VA) vraagt in een resolutie om ook in België, en liefst in heel Europa, positieve labels op verpakte voeding in te voeren. Omdat Het Vinkje al in Nederland bestaat en via import aanwezig is op onze markt, lijkt het haar handig mocht het systeem naar hier worden uitgebreid. Los van haar resolutie is IKB overigens nu al in België naar partners aan het zoeken.

'Ik Kies Bewust' werd in Nederland opgericht door voedingsbedrijven, waaronder belangrijke spelers als Unilever en Friesland-Campina, en het vrijwillige systeem wordt nog steeds door de industrie gefinancierd. De wetenschappelijke commissie die de criteria (drempelwaarden voor suiker, vet, zout en vezels) bepaalt, is onafhankelijk en IKB krijgt steun van de Nederlandse overheid.

Toch is Test-Aankoop sceptisch over het IKB-systeem: “IKB is industriegebonden, terwijl de industrie geen rol mag spelen in het bepalen van gezondheidscriteria”, zegt coördinator Voeding Sigrid Lauryssen. “Een systeem dat vrijwillig, en dus niet wettelijk verplicht is, kan consumenten misleiden. Stel dat een product géén positief label heeft: is het dan een ongezondere optie, of heeft de producent het label niet aangevraagd, of is het geïmporteerd uit een land dat niet met zo'n label werkt?”

“En wat met categorieën als chips en koekjes?”, vraagt Lauryssen zich nog af. “Mensen eten veel meer van bijvoorbeeld light-chips omdat ze denken dat het veel gezonder is. Een vinkje of iets dergelijks zou eenzelfde effect kunnen hebben. Op ongezonde voedingswaren zou beter staan dat je de consumptie ervan moet beperken.” Volgens Van Camp moet het label daarom voldoende uitgelegd worden aan de consument. Maar een negatief label zou te stigmatiserend zou, aldus Van Camp. “Daarin zullen we de industrie nooit meekrijgen. Het is de bedoeling dat het positief label belonend werkt, dat fabrikanten hun producten gezonder samenstellen om het label te bekomen.”

Bij CD&V pleit Kamerlid Els Van Hoof dan weer voor een doordacht systeem van voedseletikettering dat de consument moet helpen evenwichtige voedselkeuzes te maken. Dat systeem moet wetenschappelijk onderbouwd zijn, overlegd met de actoren en gebruik makend van de kennis en 'best practices' uit het buitenland. Het IKB-vinkje wordt volgens Van Hoof te veel naar voor geschoven door één speler in de voedingsindustrie, namelijk Unilever.

"Wereldwijd wordt momenteel het debat gevoerd over hoe de consumenten beter geïnformeerd kunnen worden over de kwaliteit van het voedsel dat ze consumeren. Zowel in Europa als daarbuiten, breken landen zich het hoofd over hoe de consument meer zicht kan krijgen op de kwaliteit van zijn voeding", zegt Van Hoof. Ze wil dat de federale regering het debat rond voedseletikettering ook in ons land opstart.

Een dergelijk systeem moet volgens haar wetenschappelijk onderbouwd zijn. "Zowel de WHO als de EU en de OESO hebben heel wat onderzoek gedaan naar de impact van voeding op onze gezondheid en de rol die voedseletikettering daarin kan spelen. Zo heeft de European Food Information Council (EUFIC) in januari daarover nog een goed rapport gepubliceerd". Daarnaast moeten alle betrokken actoren geconsulteerd worden: academici, medici, consumentenorganisaties en de voedingsindustrie zelf.

"Er bestaat een beeld dat er bij de voedingsindustrie weinig bereidheid bestaat om dit debat te voeren. Dat klopt niet. Ook de voedingsindustrie beseft dat dit debat er zit aan te komen", aldus Van Hoof, die ook wijst op de grote dosis kennis en informatie die reeds beschikbaar is over het onderwerp: Australië, Nederland, Nieuw-Zeeland en de Scandinavische landen kennen al een etiketteringssysteem om voedingskwaliteit meer zichtbaar te maken.

Test-Aankoop juicht het debat toe en vindt dat België een voortrekkersrol mag spelen in het duidelijk etiketteren van voedingsmiddelen. “Een beknopte weergave van de voedingswaarden, visueel helder en - belangrijk - op de voorkant van de verpakking. En volgens een uniform schema dat wettelijk verankerd is”, bepleit de consumentenorganisatie.