Monsanto verliest rechtszaak van een zieke Franse boer

Na een juridische strijd die bijna tien jaar heeft aangesleept, houdt het Franse gerecht Monsanto verantwoordelijk voor de gezondheidsproblemen waarmee een landbouwer uit het departement Charente kampt nadat hij een maïsherbicide inademde. Het hof van beroep in Lyon heeft de uitspraak in eerste aanleg bevestigd maar de advocaat van Monsanto sluit niet uit dat cassatieberoep wordt aangetekend. De onkruidbestrijder Lasso verdween in 1992 van de Belgische markt maar het duurde tot 2007 vooraleer het product verboden werd in Frankrijk. De akkerbouwer in kwestie startte de rechtszaak omdat de etikettering volgens hem niet deugde. Ook verdacht hij Monsanto ervan dat zij op de hoogte waren van het risico op schadelijke gezondheidseffecten.

Het incident met het herbicide Lasso dateert al van 2004. Het duurde tot 2010 vooraleer de rechtbank Paul François, een 47-jarige Franse landbouwer, gelijk gaf dat Monsanto schuld heeft aan zijn gezondheidsklachten. François werd ziek na het inademen van de dampen die vrijkwamen uit een spuittoestel dat gevuld was geweest met het bewuste maïsherbicide. Hij had zijn hoofd in de spuittank gestoken om te verifiëren of die na de bespuiting goed gespoeld was. Weken later belandde hij voor lange tijd in het ziekenhuis en werd meermaals voor zijn leven gevreesd. De dokters hebben op dat moment niet vermoed dat vergiftiging de oorzaak was. Toen de man zijn werk weer kon hervatten, had hij voortdurend last van hoofdpijn en was hij chronisch vermoeid.

Net zoals in eerste aanleg wordt Monsanto in beroep verweten dat het de regels inzake etikettering van gewasbeschermingsmiddelen niet respecteerde. De eisende partij voerde aan dat een waarschuwing voor het risico op inhalering op zijn plaats was geweest, evenals een gebod om een masker te dragen. De Amerikaanse chemie- en zadenreus moet nu alle schade vergoeden maar minimaliseert de verschuldigde som omdat François al vergoed zou zijn door de verzekering. Volgens de advocaat van de landbouwer is het de eerste maal dat een gewasbeschermingsmiddelenfabrikant na een geval van vergiftiging veroordeeld wordt tot schadevergoeding.

Diezelfde advocaat voorspelt in Le Monde dat er nog meer veroordelingen van gewasbeschermingsmiddelenfabrikanten zullen volgen en breekt een lans voor de oprichting van een fonds dat slachtoffers kan vergoeden. Zijn cliënt wil geen boegbeeld zijn van de milieubeweging of de antiglobalisten, maar François doorbreekt wel de stilte over de mogelijke gezondheidsrisico’s van chemische gewasbescherming. Paul François heeft ook een rechtszaak moeten aanspannen tegen de Franse sociale zekerheid omdat die weigerde zijn gezondheidsklachten te erkennen als beroepsziekte. In die zaak kreeg hij in 2009 gelijk en werd dat een jaar later in beroep nog eens bevestigd.

Over chemische gewasbeschermingsmiddelen wil François na het voorval niet kwaad spreken omdat hij er mee opgegroeid is. Ze verhoogden de productie en daar was hij net zoals andere Franse landbouwers fier op. Door het gemak waar chemie voor zorgt bij de bescherming van gewassen, ervaarde de akkerbouwer het als een geschenk uit de hemel. Toch heeft hij vandaag het gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen aanzienlijk verminderd om het bodemleven te herstellen. Ook schakelt hij 100 van zijn 240 hectare akkerland om naar biolandbouw. Een zakenpartner helpt hem daarbij want François is niet meer in staat om nog voltijds te werken.