Milieubeweging stapt uit het overleg rond mestactieplan

De twee vertegenwoordigers van Natuurpunt en Bond Beter Leefmilieu stappen uit de overlegstructuur die is opgezet voor het nieuwe mestactieplan, de zogenaamde OMAP. Liever dan nog langer gelinkt te worden aan het overleg rond MAP5 houdt de milieubeweging de eer aan zichzelf. “Onze opmerkingen worden niet serieus genomen”, klinkt het verongelijkt, “bovendien duikt de nota van minister Joke Schauvliege onder de lat van de Europese doelstellingen en is hij daarom ongeloofwaardig.” Op het kabinet van minister Schauvliege is men van oordeel dat het de Europese Commissie toekomt om te oordelen over de huidige onderhandelingsnota die gestalte geeft aan MAP5. Met het middenveld wil de minister constructief overleg blijven plegen zodat de milieubeweging ook in de toekomst een uitnodiging zal ontvangen voor de OMAP-vergaderingen.

De milieubeweging vindt het maatregelenpakket waarmee Vlaams minister van Landbouw en Omgeving Joke Schauvliege de beken en rivieren in landbouwgebied wil beschermen tegen nutriënten uit mest niet overtuigend. De knelpunten voor stikstofvervuiling worden naar verluidt onvoldoende aangepakt en maatregelen voor de enorme fosfaatvervuiling in landbouwgebied zouden ontbreken. Een voortzetting van de door MAP4 ingeslagen weg kan binnen de landbouwsector op een groot draagvlak rekenen, maar niet bij de groenen. Dat leert het opstappen van de vertegenwoordigers van Natuurpunt en Bond Beter Leefmilieu uit het overlegproces voor een nieuw mestactieplan.

Annelore Nys, landbouwexperte bij Natuurpunt, geeft uitleg bij de beslissing om het Overlegcomité mestactieplan (OMAP) te verlaten: “Zonder ingrijpende maatregelen in landbouwgebied kan de algemene waterkwaliteit niet snel genoeg fundamenteel verbeteren. We ontkennen niet dat de landbouwsector inspanningen deed binnen de krijtlijnen van het vierde mestactieplan (MAP4) maar in vergelijking met de doelstellingen is dit onvoldoende. MAP4 deed Vlaanderen uitkomen op 21 procent rode MAP-meetpunten terwijl 16 procent het doel is voor 2014. Tegen 2018 mag de nitraatdrempel in amper vijf procent van de MAP-meetpunten overschreden worden. Met een nieuw mestactieplan dat voortbouwt op het vorige halen we dat niet.”

Na terugkoppeling met de achterban besloot de milieubeweging dat zij noch het voorstel van minister Schauvliege, noch het gevoerde proces voor een nieuw actieprogramma verder kan ondersteunen. Op de vraag welke actiepunten volgens de milieubeweging ontbreken in de onderhandelingsnota die de minister hanteert in haar contacten met Europa, antwoordt Nys: “In de eerste plaats vragen we een stopzetting van de uitbreiding mits mestverwerking omdat het de mestdruk verder vergroot. Met een strenger sanctionerend beleid voor ogen zijn we voorstander van een koppeling van het nitraatresidu aan de randvoorwaarden. Dat zou de overheid toelaten om te snijden in de inkomenssteun aan landbouwers die overbemesten. Ons derde bezwaar slaat op het feit dat de overheid volledig voorbijgaat aan de enorme fosfaatproblematiek. Het aantal overschrijdingen van de fosfaatnorm in het MAP-meetnet is recent nog gestegen.”

Het kabinet van de bevoegde Vlaamse minister, Joke Schauvliege, betreurt de nieuwe houding die de milieubeweging zich aanmeet. Woordvoerder Jan Pauwels zet in de verf dat de minister veel belang hecht aan “coöperatief en constructief overleg dat tot maatregelen wil komen die zowel de waterkwaliteit als de boerenactiviteit vrijwaren”. De huidige onderhandelingsnota over het mestactieplan, waarover overleg met Europa loopt, moet met andere woorden resulteren in een MAP5 dat het fragiele evenwicht tussen landbouw en natuur weet te bewaren. Van een “definitief MAP-voorstel” is volgens het kabinet Schauvliege vandaag geen sprake. Er wordt nog steeds gediscussieerd met Europa op basis van een onderhandelingsnota, waarbij de opmerkingen en vragen van de Europese Commissie steeds teruggekoppeld worden met de verschillende stakeholders binnen het overlegcomité OMAP.