Milieu- en natuurbeweging eensgezind in kritiek op GLB

Op de dag dat de landbouwministers in Brussel bijeenkwamen om het landbouwbeleid van de toekomst een eerste maal te bespreken, laat de milieu- en natuurbeweging online en via sociale media van zich horen. Het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) is naar verluidt ‘stuk’ en heeft grondige reparaties nodig. In die bewoordingen verwijzen ze naar de milieudruk van het huidige landbouwmodel, het verlies aan biodiversiteit in landbouwgebied en de moeilijkheden die landbouwers ervaren wanneer ze kiezen voor een andere dan de grootschalige aanpak. De campagne ‘Living Land’ is in gang gezet door milieu- en natuurkoepels EEB en BirdLife en door WWF. Zij willen vooral kritische reacties sprokkelen voor de publieksraadpleging over het GLB. In eigen land scharen Natuurpunt, BioForum en de coalitie ‘Voedsel Anders’ zich achter de actie.

De Europese Unie begint na te denken over hoe het landbouwbeleid er na 2020 moet uitzien. Maandag kwamen de Europese landbouwministers samen om hierover te praten. Gelijktijdig vragen meer dan 130 milieu- en natuurorganisaties uit alle hoeken van Europa aandacht voor hun visie op een ander landbouwmodel. Ze doen dat door online en via sociale media een tegenbeweging op te zetten die de naam ‘Living Land’ krijgt. De initiatiefnemers, waaronder ook de Europese belangenverdediger van de bioboeren (IFOAM EU Group) zijn bijzonder kritisch voor het huidige EU-beleid omdat dit een landbouwmodel in de hand zou werken dat een vernietigende impact heeft op milieu en natuur.

De campagne verenigt de kritische stemmen uit het debat over landbouw. In eigen land is dat in de eerste plaats Natuurpunt, maar in het landbouwkamp zijn er eveneens sympathisanten. De belangenverdediger van de bioboeren, BioForum Vlaanderen, schaart zich namelijk achter ‘Living Land’. Ook de coalitie Voedsel Anders die ijvert voor een agro-ecologische landbouw heeft zijn naam reeds bijgeschreven op de lange lijst. BioForum roept zijn aanhang op om ook deel te nemen door via sociale media (#livingland, #FutureofCAP of #goodfoodgoodfarming) aan de ministers Schauvliege en Borsus te vragen dat ze zouden kiezen voor een duurzame, veilige en gezonde landbouw “binnen de grenzen van milieu en natuur”.

“Op dit moment is de landbouw een belangrijke veroorzaker van natuurverlies en milieudruk”, aldus BioForum Vlaanderen, “maar de sector is volgens de organisaties die achter deze campagne staan ook onderdeel van de oplossing. De landbouw heeft de diensten die de natuur levert bovendien hard nodig om ook in de toekomst voldoende voedsel te kunnen produceren. Landbouw en natuur zijn namelijk onlosmakelijk met elkaar verbonden: landbouwproductie is in veel gebieden een belangrijk onderdeel van het ecosysteem en vormt samen met natuur de karakteristieke landschappen waar boer en natuur van afhankelijk zijn.”

De bezwaren van de milieu- en natuurbeweging zijn van die aard dat ze een radicale hervorming van het landbouwbeleid eisen. Het gaat hen vooral om de milieu-impact van landbouw maar in hun wensenlijst plaatsen ze landbouwinkomen en behoorlijke werkomstandigheden in de sector toch bovenaan. Ze zijn duidelijk een grote fan van korte-keten-landbouw, en vinden dat een Europees landbouwbeleid geen nadelige gevolgen mag hebben voor kleinschalige boeren in het Zuiden en het recht op voedsel in ontwikkelingslanden.

Over de randvoorwaarden inzake milieu zegt de milieu- en natuurbeweging onder meer dat de voedsel- en voederimport die overzee voor ontbossing zorgt moet stoppen; veehouderij veel extensiever moet zodat dieren niet langer behandeld worden als grondstoffen en het evenwicht tussen de veestapel en het beschikbare landbouwareaal hersteld wordt; landbouw pesticiden en kunstmest moet afzweren omdat ze schadelijk zijn voor het milieu; de sector zijn broeikasgasuitstoot drastisch moet verminderen en omgedoopt moet worden in een weerbaar landbouw- en voedselsysteem.

Deze opsomming is verre van compleet. De milieubeweging werpt zich bijvoorbeeld ook op als verdediger van de consumentenbelangen door het aspect ‘gezond voedsel’ te vertalen naar een landbouw die in meer seizoensgebonden en lokaal voedsel voorziet en in minder dierlijke producten. Tot slot rekent men er in deze hoek op dat Europa minder naar het bedrijfsleven zal luisteren, en meer naar de burger bij het uitstippelen van het landbouwbeleid van de toekomst.

Meer info: Living Land