Mild Belgisch klimaat vermijdt stress bij rundvee

Wat is de impact van koude- en hittestress op rundvee dat in variabele weersomstandigheden op de weide wordt gehouden? Dat onderzoekt ILVO in samenwerking met UGent en KU Leuven in het kader van het PASTRESS-project. Eén jaar waarnemingen wijst voorlopig uit dat een gematigd klimaat als het Belgische geen opmerkelijke stresswaarden veroorzaakt.

In streken met een gematigd klimaat wordt het meeste rundvee ten minste een deel van het jaar op de weide gehouden en dus blootgesteld aan wisselende weersomstandigheden. Onderzoek in extremere klimaten heeft aangetoond dat koude- en hittestress negatieve gevolgen kunnen hebben voor het dierenwelzijn en de productiviteit, maar geldt dat ook voor België? En welke beschutting wordt dan best voorzien?

Via verschillende klimaatindicatoren kwantificeerden de onderzoekers het gecombineerd effect van temperatuur, luchtvochtigheid, windsnelheid en zonnestraling. Om de reële nood aan schaduw voor rundvee op de weide te meten, werden deze resultaten daarna gekoppeld aan de gemeten hittestress die bij de dieren waargenomen werd. De veldproeven vonden plaats tijdens de weideperiode van 2011. De testgroep bestond uit een kudde melkvee (Holstein) en een kudde vleesvee (Belgisch wit-blauw).

De kuddes werden verdeeld in een groep met en een groep zonder toegang tot schaduwgebied. De belangrijkste conclusie was dat het schaduwgebruik beperkt was en dat de onderzochte klimatologische omstandigheden geen extreme hittestress veroorzaakten. Desondanks vertoonden de dieren een hogere afbraak van lichaamsreserves zoals vet en proteïnen, een hogere lichaamstemperatuur en een hogere productie van stresshormonen (cortisol).

Bij het melkvee werd er geen effect op de dagelijkse melkgift waargenomen, al was er wel een lichte daling in het lactose- en eiwitgehalte en een lichte stijging van het ureumgehalte in de melk. De dieren die toegang hadden tot schaduwgebied vertoonden minder uiterlijke tekenen van hittestress zoals hijgen en kwijlen, en een lagere ademhalingsfrequentie.

De onderzoekers schuiven boomschaduw naar voor als een vrij goedkope en toch erg efficiënte bescherming tegen zonnestraling en hitte. Ook schaduwdoeken kunnen rundvee de nodige verkoeling bezorgen.