Mens werkt ontwikkeling algen in de hand

Bepaalde zeealgen die zich in de Noordzee ontwikkelen kunnen schadelijk zijn voor de gezondheid van mens en dier. Dat is het resultaat van een wetenschappelijk onderzoek van professor Lora Fleming van het Europees Centrum voor Milieu en Menselijke Gezondheid (ECEHH) dat voorgesteld wordt in Oostende. Ook de inbreng van de mens, door verstedelijking, bouwwerken op zee en overbemesting met stikstof in landbouwgebied, kan in de kaart spelen van giftige algen.

Schadelijke algenbloei (of 'Harmful algal blooms', HAB's) wordt veroorzaakt door welbepaalde microscopisch kleine algjes uit de groep van de dinoflagellaten, kiezelwieren of cyanobacteriën. In zeewater spreekt men van "rode tijen" omdat de algjes het water roodbruin kleuren. Een fenomeen dat overal kan voorkomen, maar van tijd tot tijd ook opduikt aan onze Belgische kust.

Hoewel het gaat om een natuurlijk vormingsproces kunnen menselijke factoren hun ontwikkeling in de hand werken. Het gaat hierbij onder meer om verstedelijking, bouwwerken in zee die de stroming veranderen, maar ook overbemesting met stikstof in landbouwgebieden. "HAB's lijken wereldwijd aan een opmars bezig", stelt Fleming. "Dit kan velerlei oorzaken hebben, maar centraal is er de vaststelling dat steeds grotere aantallen mensen de kusten opzoeken en leven van wat de zee te bieden heeft."

De algen kunnen nefast zijn voor het andere leven in zee: sommige soorten produceren natuurlijke toxines die tot de giftigste bekende stoffen behoren. Dit gif kan bij consumptie van niet op kwaliteit gecontroleerde zeevruchten het menselijk lichaam binnendringen, zo blijkt uit de studie. Ook zwemmen tussen de algen is niet veilig want de toxische stoffen kunnen leiden tot ademhalingsproblemen, vooral voor astmapatiënten.

Jan Mees, directeur van het Vlaams Instituut van de Zee (VLIZ) grijpt de studie aan om toekomstige bouwwerken in zee, zoals eilanden of atols, grondig te overwegen: "De sterk verstedelijkte en toeristische Belgische kust, met zijn opwarmende en met stikstof bemeste kustwateren, scoort namelijk hoog wat betreft de kans op schadelijke algenbloei. De aanleg van bouwwerken op zee die de stromingen reduceren, kan in de kaart spelen van de giftige algen."