Brouns zoekt ‘watercommissaris’ om beleid te stroomlijnen

Minister Brouns wil enkele versnellingen hoger schakelen in de aanpak van de Vlaamse waterkwaliteit, zo meldt hij in een persbericht. Aanleiding is het eindrapport van de klankgroep, onder leiding van professor Hans Bruyninckx, over de toekomst van de stroomgebied-beheerplannen. Deze plannen, die de omzetting zijn van de Europese richtlijnen, vormen de ruggengraat van het Vlaamse waterbeleid.

Volgens Brouns toont het rapport aan dat er een opvallend brede consensus bestaat tussen natuur- en landbouworganisaties, bedrijven, lokale besturen, watermaatschappijen, experten en administraties. En dat Vlaanderen sneller, gerichter en beter gecoördineerd moet werken om de Europese waterdoelen te halen. Om de versnippering tegen te gaan, wil de minister een Vlaamse watercommissaris naar Nederlands model.

"De Vlaamse watercommissaris moet 'smoel' geven aan ons waterbeleid, want dat is vandaag te versnipperd. We hebben veel kennis, veel engagement en veel middelen, maar te weinig gezamenlijke slagkracht. Dat moet veranderen", aldus Brouns.

Kloof dichten met Europese doelen

De minister zegt dat Vlaanderen de voorbije decennia vooruitgang boekte, onder meer door investeringen in riolering, waterzuivering en waterbeheer. Maar de kloof met de Europese doelstellingen blijft te groot, klinkt het. Zo moet Vlaanderen kunnen aantonen dat het alles in het werk stelt om de doelstellingen van de Europese Kaderrichtlijn Water te halen, wanneer de uitvoeringsperiode van het huidige stroomgebied-beheerplan eind 2027 afloopt.

"Als we Europa willen overtuigen dat Vlaanderen wel degelijk hard werkt aan betere waterkwaliteit, dan moet iedereen mee in bad: overheid, landbouw, industrie, natuur, lokale besturen en waterbeheerders. Zoniet kijken we vanaf 2027 aan tegen zware juridische onzekerheid en mogelijk zelfs een vergunningstop", zegt Brouns.

Oppositie kritisch voor "postjes creëren"

Oppositiepartijen Groen en Anders reageren kritisch op de geplande aanstelling van een watercommissaris. "Allemaal goed en wel dat minister Brouns een watercommissaris wil aanstellen, maar ik verwacht vooral dat hij beleid voert. Postjes creëren gaat Vlaanderen niet weerbaarder maken tegen droogte en overstromingen, sterk beleid wél", aldus Mieke Schauvliege. Volgens de Groen-fractieleider bevindt het Vlaamse waterbeleid zich op een "historisch dieptepunt" en is er meer nood aan "visie, budget en beleid" dan aan een "nieuw postje".

Ook Anders-fractieleider Egbert Lachaert verwacht weinig heil van de nieuwe commissaris. "Een probleem oplossen door een extra ambtenaar aan te nemen. Het vervolg kennen we. Deze ambtenaar komt met extra regels en heeft meer ambtenaren nodig om die af te controleren. Verder vervolg: de overheid geeft subsidies omdat bedrijven er niet meer uit raken. Nefast gewoon", stelt Lachaert op X.

Natuurpunt verwelkomt Brouns' aanzet tot stroomlijnen

Natuurpunt is dan weer enthousiast over het idee van Brouns om een onafhankelijke Vlaamse Watercommissaris aan te stellen. De organisatie tekent op dat het waterbeleid vandaag verdeeld is over maar liefst 115 verschillende beheerders, waaronder de gemeenten, wateringen, provincies en VMM. “Er is dringend nood aan één centrale, strategische sturing", aldus de natuurorganisatie. "Knopen ontwarren" met een centraal aanspreekpunt wordt volgens hen een belangrijke taak.

"We zien vandaag helaas te vaak dat broodnodige waterprojecten vastlopen op lokale waterbeheerders die werken vanuit hun eigen logica in plaats van de Vlaamse Blue Deal en het Decreet Integraal Waterbeleid", stelt Natuurpunt? "Een onafhankelijke Watercommissaris moet over de regeringsperiodes heen de wettelijke macht krijgen om zulke lokale blokkering te doorbreken."

De organisatie zegt wel dat de aanstelling enkel effectief is als het gepaard gaat met daadkrachtig beleid. “De crisis rond de waterkwaliteit en de droogte zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden; je kunt ze niet los van elkaar oplossen", stelt Natuurpunt. "Om een vergunningenstop effectief af te wenden, moet de minister zélf de structurele hefbomen activeren die hij in handen heeft: van het afleveren van daadkrachtige lozingsvergunningen tot een kordaat erosiebeleid en de effectieve uitvoering van het Natuurherstelplan.”