Megafusies pesticidenmarkt scheppen ruimte voor subtop

Door een reeks megafusies is een groot deel van de markt voor gewasbeschermingsmiddelen straks in handen van vier spelers. Landbouworganisaties maar nog meer de andere middenveldorganisaties (ngo’s) zijn bezorgd over de machtsconcentratie, maar vakblad Boerderij wijst op de positieve keerzijde. Mededingingsautoriteiten dwingen de fuserende bedrijven om producten en bedrijfsonderdelen af te stoten, wat naar verluidt kansen biedt voor de subtop. Dat zijn bedrijven genre BASF en FMC en enkele Japanse fabrikanten zoals Mitsui Chemicals Agro dat een minderheidsaandeel kocht in de Belgische firma Belchim.

ChemChina kreeg onlangs in de Europese Unie en de Verenigde Staten toestemming van de mededingingsautoriteiten om Syngenta over te nemen. Dow en DuPont kregen eveneens groen licht voor een fusie. Bayer wacht nog op toestemming voor de overname van Monsanto. De fusiebedrijven moeten van de mededingingsautoriteiten belangrijke bedrijfsonderdelen afstoten. Boerderij stelt de vraag welke bedrijven de onderdelen gaan kopen, en waarom.

FMC sloeg de eerste slag en vermoedelijk ten koste van BASF. FMC is een producent van generieke gewasbeschermingsmiddelen, producten op basis van een werkzame stof waarop geen patent rust. Het bedrijf ruilt omvangrijke bedrijfsonderdelen met DuPont. Door de transactie wordt FMC wereldwijd de vijfde grootste speler in de gewasbeschermingsmarkt. BASF was naar verluidt ook in de markt. Het Duitse bedrijf kan met name op het terrein van insecticiden versterking gebruiken.

De overname van Syngenta door ChemChina leidt ook tot de gedwongen verkoop van onderdelen. ChemChina moet een deel van Adama’s productportefeuille verkopen. Adama is eigendom van ChemChina en is groot op de markt voor generieke middelen. Syngenta moet afscheid nemen van fungiciden die gemaakt worden voor de groenteteelt en herbiciden voor granen, groenten en zonnebloemzaad. BASF is gegadigde. Het bedrijf gelooft, anders dan de grote concurrenten, niet in een koppeling met zaden.

De generieke markt groeit wereldwijd sneller dan de markt voor producten op basis van gepatenteerde werkzame stoffen. Dat komt omdat juist de landbouw in opkomende economieën waar boeren een beperkt budget hebben in opmars is. Maar ook omdat het steeds moeilijker en duurder is nieuwe werkzame stoffen te vinden. BASF ziet nu concurrenten een goed deel van de opkomende landbouwlanden domineren. Zo zal de combinatie Bayer/Monsanto ijzersterk zijn in Latijns-Amerika en krijgt Syngenta in navolging van Adama een bevoorrechte positie in China.

Groei in het generieke segment zou wel een breuk betekenen met het verleden, waarin BASF zich net als de grote concurrenten juist wilde onderscheiden met gepatenteerde producten. Het bedrijf kan ook afwachten wat vrijkomt als Bayer en Monsanto samengaan. De concurrentie is echter groot. Japanse spelers als Mitsui Chemicals Agro, Mitsui & Co en Sumitomo namen de afgelopen jaren minderheidsposities in bij respectievelijk de Belgische fabrikant Belchim, het Nederlandse Certis en het Australische Nufarm.