Maatschappelijk draagvlak voor landbouw is niet evident

De landbouwsector doet erg zijn best om de consument een kijkje te gunnen op boerderijen. Dag van de Landbouw is al 34 jaar een succesformule en scholen hoeven niet ver te zoeken naar een boerderij die openstaat voor een klasbezoek. Er zijn nog veel meer voorbeelden van acties goed voor het landbouwimago, toch maakt adviesraad SALV zich zorgen over het maatschappelijk draagvlak van landbouw. Het wordt aangestipt als één van de vijf grote uitdagingen voor de toekomst omdat een groot deel van de bevolking onvoldoende vertrouwd is met een hedendaagse bedrijfsvoering.

Hoe realiseren we een maatschappelijk gedragen landbouw in Vlaanderen? Die vraag is volgens de Vlaamse landbouwadviesraad aan de orde omdat een groot deel van de bevolking weinig voeling heeft met de hedendaagse landbouwpraktijk. De SALV leidt dit onder meer af uit de aankoopcriteria. Criteria die te maken hebben met de productiewijze zijn voor de consument minder doorslaggevend dan criteria als versheid (1ste plaats), smaak (2de plaats) en prijs (4de plaats). Het eerste criterium dat teruggevonden wordt rond de productiewijze is dierenwelzijn (11de plaats). Milieubewust (13de plaats), lokaal geproduceerd (15de plaats) en arbeidsomstandigheden (18de plaats) komen nog later.

Consumenten zijn niet vertrouwd met het feit dat de landbouwsector niet alleen voedsel produceert, maar ook andere ecosysteemdiensten levert aan de maatschappij zoals recreatie, regulatie overstromingsrisico, productie van energiegewassen, landschapsbeheer, etc. Hoewel circulaire economie vandaag een populair begrip is, weten de meeste mensen niet dat de landbouwsector dit van oudsher invult. Aan de ene kant verliest een groot deel van de bevolking de voeling met landbouw, aan de andere kant is landbouw een populair thema voor maatschappelijk debat. De Vlaamse agrovoedingsindustrie neemt deel aan de internationale handel terwijl niet iedereen enthousiast wordt van export en sommigen de sector liever zien terugplooien op de binnenlandse markt.

Ook veehouderij is een dankbaar thema om een boompje over op te zetten want de gangbare productiewijze heeft fervente voor- en tegenstanders. Is het wenselijk dat het kleine Vlaanderen vlees exporteert naar de rest van de wereld? In het debat wordt bijvoorbeeld aangevoerd dat dit een impact heeft op het zuiden door de import van soja terwijl het ook verhindert dat de vleesproductie de dalende trend van de vleesconsumptie in Vlaanderen volgt. Meer recent kwamen daar nog discussiepunten bij: de uitstoot van broeikasgassen door de veehouderij, de inplanting van veebedrijven in de open ruimte en het effect van stalemissies op de gezondheid van omwonenden.

Rond ggo’s woedt het debat momenteel iets minder in de Vlaamse media, maar vroeg of laat laait dit weer op. De kranten vullen nu pagina’s met regionale voorbeelden van botsende visies op de invulling van het platteland. Voor landbouwers is dat platteland hun productieruimte. Voor burgers is het platteland een plek om zich te ontspannen en eventueel te wonen.

Meer info: SALV-nota