Klimaatonderhandelaars zullen van vlees een item maken

De mondiale consumptie van vlees zal de komende tien jaar blijven stijgen, vooral door de toename van het vleesverbruik in de opkomende economieën. Dat stelden wetenschappers op een internationaal congres in het Franse Clermont-Ferrand. Landbouweconoom Erik Mathijs citeerde cijfers van de FAO om aan te tonen dat de vleesconsumptie tot 2030 jaarlijks met 1,7 procent zal stijgen. In de periode 2030-2050 vertraagt de groei tot 1 procent per jaar. Van een nieuwe nutritionele transitie is volgens professor Mathijs (KU Leuven) weinig merkbaar. Het fenomeen dat groenten en fruit aan belang winnen ten nadele van vlees en vet beperkt zich vooralsnog tot een aantal landen. De Leuvense professor drukte de ‘vleeswetenschappers’ op het hart dat vlees produceren met minder uitstoot van broeikasgassen alle aandacht verdient omdat vlees vroeg of laat een issue wordt in de klimaatonderhandelingen.

Op 50 jaar tijd is het vleesverbruik in de wereld bijna verdubbeld. In 1961 aten mensen gemiddeld 23,1 kilo vlees per jaar. In 2011 was dat gestegen tot 42,2 kilo. "De voorbije 20 jaar heeft de veehouderij in de opkomende landen een revolutie doorgemaakt en dat heeft geleid tot een hogere vleesconsumptie, in het bijzonder voor varkensvlees en gevogelte", zei de Franse onderzoeker Pierre Sans. Die evolutie heeft zich veel sneller voltrokken dan de toename van het vleesverbruik die we in het westen in de 20ste eeuw kenden. Onder invloed van bevolkingsgroei, verstedelijking en stijgende inkomens zal de vleesconsumptie in ontwikkelingslanden de komende tien jaar in snel tempo blijven stijgen. Vlees zal niet langer voorbehouden zijn voor de rijken, maar voor alle lagen van de bevolking beschikbaar worden dankzij (internationale) handel. Beïnvloed door culturele en religieuze tradities zal het ‘verwesteren’ van plaatselijke voedingspatronen niet overal hetzelfde resultaat hebben.

In de rijkere landen (West-Europa, Verenigde Staten, Japan) vertoont het vleesverbruik een dalende trend. Als redenen daarvoor worden de relatief hoge prijs in crisistijden aangehaald én de groeiende inzichten van consumenten rond dierenwelzijn en voedsel. Ook de klimaatproblematiek wordt een factor in de evolutie van het vleesverbruik. Professor Erik Mathijs: “Als de vleesconsumptie zich autonoom verder ontwikkelt – wat neerkomt op een lagere consumptie in Europa maar mondiale stijging – dan zal vlees ter sprake (moeten) komen in het kader van internationale afspraken rond de reductie van broeikasgassen. Net zoals je er van uit mag gaan dat voeding niet zal ontsnappen aan een mondiale CO2-taks, als die er ooit komt.” Mathijs merkt dat er links en rechts al stemmen opgaan voor zo’n taks.

Wanneer vleesproductie en -consumptie de inzet worden van de klimaatonderhandelingen durft Mathijs niet voorspellen, maar gelet op de CO2-voetafdruk van vlees weet hij wel zeker dat het er vroeg of laat van komt. Hij herinnert aan het IPCC-rapport dat de wereld waarschuwde dat CO2-neutraliteit inmiddels al niet meer volstaat. Om de opwarming van de aarde onder de twee graden te houden, zal de mensheid erin moeten slagen om CO2 te capteren. Mathijs trok niet naar Frankrijk als onheilsprofeet omtrent het klimaat. Hij wou de Fransen duidelijk maken dat vleesproductie met een lagere uitstoot van broeikasgassen een onderzoeksprioriteit moet worden.

Meer info: International Congress of Meat Science & Technology