Kaart van de erosiegevoelige percelen is verbeterd
nieuws
Via de online bodemverkenner op de website van Databank Ondergrond Vlaanderen (DOV) kunnen landbouwers de potentiële erosiegevoeligheid van hun percelen raadplegen. Tijdens de behandeling van de bezwaren tegen de indeling van landbouwpercelen in een erosiegevoeligheidsklasse kwamen enkele tekortkomingen in de berekening van de potentiële erosiegevoeligheidskaart aan het licht. In de nieuwe kaart voor 2016 zijn die fouten eruit gehaald. Ook de aanvaarde bezwaren werden in de kaart verwerkt.
De jaarlijkse potentiële erosiegevoeligheidskaart, te consulteren via de bodemverkenner van DOV, is het resultaat van berekeningen met een erosiemodel. Een modelberekening is altijd een vereenvoudiging van de realiteit omdat ze alleen rekening houdt met de parameters waarvoor informatie beschikbaar is voor heel Vlaanderen. Het erosiemodel houdt rekening met de hellingsgraad en lengte van de helling op het perceel, het bodemtype, de positie van het perceel op de helling, de neerslagerosiviteit en de bodembedekking.
“De vier eerst genoemde parameters kunnen per perceel verschillen, de twee laatstgenoemde parameters zijn constant gehouden voor Vlaanderen”, verduidelijkt Katrien Oorts van de dienst Land en Bodembescherming bij de Vlaamse milieuadministratie. Met het actuele landgebruik als akker of grasland wordt geen rekening gehouden bij het opmaken van de kaart.
De behandeling van de bezwaarschriften in 2014 en 2015 bracht enkele tekortkomingen in de berekening van het erosiemodel aan het licht. Deze tekortkomingen hebben ook een invloed op percelen waarvoor geen bezwaarschrift werd ingediend. Door de verschuiving van het hoogtemodel werden wegbermen of taluds (deels) in de percelen verschoven, wat een overschatting van de erosiegevoeligheid teweegbracht. Andere fouten hebben er toe geleid dat percelen ten onrechte als volledig vlak werden beschouwd.
In vorige versies van de erosiegevoeligheidskaart werden de kleibodems die hier en daar terug te vinden zijn in de heuvelachtige gebieden even gevoelig verondersteld als de zandleembodems die daar gangbaar zijn. Dit resulteerde voor een groot deel van de kleibodems in een overschatting van de erosiegevoeligheid.
In de nieuwe kaart werden de resultaten verwerkt van alle aanvaarde bezwaarschriften uit 2014 en 2015 (voor 1 oktober ingediend, nvdr.). Hetzelfde gebeurde met de reeds goedgekeurde aanvragen van de verlaging van de erosiegevoeligheidsklasse op basis van een hoog koolstofgehalte en een optimale zuurtegraad. In de loop van 2016 volgt een beperkte update met de later ingediende bezwaren en aanvragen voor de verlaging van de erosiegevoeligheidsklasse op basis van een hoog koolstofgehalte en optimale pH.
De aanpassingen in de berekening van de erosiegevoeligheid hebben bijgedragen tot een meer realistische inschatting van het erosierisico. Voor een deel van de percelen betekent dit dat ze verlagen in erosiegevoeligheidsklasse, maar er zijn ook percelen die verhogen in erosiegevoeligheidsklasse. Een exacte vergelijking tussen de erosiekaarten van 2015 en 2016 valt moeilijk te maken, zeker is dat het aantal paarse en rode percelen vermindert. “Er zijn gemiddeld ongeveer viermaal meer rode of paarse percelen die in een lagere erosiegevoeligheidsklasse komen, dan omgekeerd”, weet beleidsmedewerker en DOV-verantwoordelijke bodem Katrien Oorts. Uitgedrukt in oppervlakte is er ook een daling maar in mindere mate.
Percelen kunnen van erosiegevoeligheidsklasse veranderd zijn indien de eigen vorm door het opsplitsen of samenvoegen van percelen gewijzigd is of door een wijziging van hoger gelegen percelen want de positie van een perceel op de helling bepaalt mee de erosiegevoeligheid. De nieuwe erosiegevoeligheidsklasse zal vermeld staan op de verzamelaanvraag waarmee landbouwers dit voorjaar hun perceelaangifte doen. Op de bodemverkenner van DOV kunnen landbouwers nu al nagaan of percelen in erosiegevoeligheidsklasse zijn gedaald of gestegen.
Ten slotte maakt Oorts landbouwers er attent op dat de kolom ‘erosiegevoeligheid verzamelaanvraag’ overeenkomt met wat in het voorjaar op de verzamelaanvraag zal gedrukt worden. De goedgekeurde bezwaren werden zowel in het veld 'erosiegevoeligheid verzamelaanvraag' als in het veld 'totale erosie' verwerkt . De reeds goedgekeurde aanvragen van de verlaging van de erosiegevoeligheidsklasse op basis van een hoog koolstofgehalte werden in het veld 'erosiegevoeligheid verzamelaanvraag' verwerkt met aanduiding van ‘/ C’ achter de erosiegevoeligheid, maar het veld 'totale erosie' behield zijn oorspronkelijke waarde voor deze percelen.
