Is hetze rond prijzen precies dat wat Albert Heijn wil?

Vlaams minister-president Kris Peeters praat deze week met Corné Mulders, de CEO van Albert Heijn België. Dat gesprek komt er naar aanleiding van de ongerustheid van de landbouworganisaties over het prijzenbeleid van de warenhuisketen en de vragen die daarover gesteld werden in het Vlaams Parlement. “Onterechte commotie en spijtig genoeg een pak gratis promotie voor de Nederlandse retailer die maar wat graag het gerucht cultiveert dat hij de goedkoopste is”, oordeelt Jan Prinsen van het Belgian Fresh Food Institute over de mediaverslaggeving die dit uitlokt.

Het Algemeen Boerensyndicaat (ABS) en Boerenbond waarschuwden afgelopen week dat het voor landbouwers steeds moeilijker wordt om een correcte prijs te krijgen voor hun producten. Ze reageerden op de vele kortingen voor voedingsproducten waar veel supermarkten mee uitpakken. De landbouworganisaties wijzen met een beschuldigende vinger naar Albert Heijn. Sinds de komst naar België van de groep is de druk op de prijzen toegenomen, argumenteren ze. De landbouworganisaties spreken van "groeiende ongerustheid" bij de land- en tuinbouwers.

Tinne Rombouts (CD&V) en Stefaan Sintobin (Vlaams Belang) vertolkten die ongerustheid in het Vlaams Parlement. Daarop kondigde minister-president Kris Peeters aan uitleg te willen van Albert Heijn over hun prijzenbeleid. Dat komt er nu deze week. Bedoeling van het gesprek is na te gaan in hoeverre de zorg van de landbouwers terecht is, en hoe hierop een antwoord geformuleerd kan worden, zo luidt het.

“Het is de tijd en energie van onze minister-president niet waard en benadeelt door de aandacht die het krijgt onze Belgische bedrijven”, vindt Jan Prinsen van het Belgian Fresh Food Institute. Na een carrière in de retail richtte Prinsen een onafhankelijk kenniscentrum voor (het vermarkten van) groenten en fruit op. Voor deze productcategorie valt het de man bijvoorbeeld op dat 95 procent van de groenten en fruit bij Albert Heijn uit Nederland komt. “Wie er komt, moet bovendien het kaliber en de kwaliteit van appels en tomaten eens bekijken. En ook buiten groenten en fruit zijn ze in voeding niet zo sterk. Probeer er maar eens een bak Belgisch bier te vinden.”

Daarom geeft Prinsen, die zich recent vrijmaakte voor een nog te publiceren interview met VILT, de minister-president het advies om zelf eens te gaan winkelen in een Albert Heijn enerzijds en bij enkele Belgische concurrenten anderzijds. “Hij zal merken dat Albert Heijn helemaal niet goedkoper is. Zowat overal is Aldi de goedkoopste maar in ons land is er het fenomeen Colruyt, de keten die door zijn focus op lage kosten ook de laagste prijzen kan toepassen. Het verhaal dat Albert Heijn goedkoper is, komt niet toevallig uit Nederland en wordt helaas klakkeloos overgenomen door de Belgische media.”

Knap werk van de Nederlanders om zo een pak gratis promotie te versieren, geeft Prinsen toe, maar het zijn wij Belgen wel die daar intrappen. De Nederlandse Consumentenbond bracht recent nog aan het licht dat de huismerkartikelen bij Albert Heijn, Coop, Plus en Poiesz gemiddeld tot 34 procent duurder zijn dan bij de discounters Aldi en Lidl. Mede daarom besluit Jan Prinsen dat de commotie rond Albert Heijn beter stopt: “Laat de consument zelf kiezen waar hij wil winkelen. De prijsbewuste Belgen zullen snel door hebben dat Albert Heijn niet zo sterk is als de keten zich in ons land voor doet.”

Net op de dag dat Prinsen probeert duidelijk te maken dat de storm rond Albert Heijn beter zou gaan liggen om niet nog meer in de kaarten van onze noorderburen te spelen, is de Nederlandse retailer opnieuw groot nieuws in de Vlaamse kranten. In Het Belang van Limburg uiten de Haspengouwse fruittelers bijvoorbeeld hun ongenoegen over het Nederlandse fruit dat in de Truiense vestiging van Albert Heijn ligt. “In het hart van de fruitstreek verkopen ze appels en peren uit Nederland. Dat steekt”, zegt fruitteler Luc Bels uit Brustem, tevens voorzitter van Veiling Haspengouw. “We hebben als telers altijd goed kunnen samenwerken met de Belgische retailsector - Delhaize, Colruyt, Carrefour - maar Albert Heijn dreigt nu roet in het eten te gooien. Want als Albert Heijn op die manier werkt, zal de rest moeten volgen”, vreest Florent Geerdens, fruitteler uit Alken en voorzitter van de vakgroep Fruit van Boerenbond.

Die vrees lijkt bijzonder snel waarheid te worden want in de weekendkrant van De Standaard doet de CEO van Delhaize, de Nederlander Frans Muller, een aantal uitspraken in die zin. “Wij kopen 70 procent van onze producten in België aan. In vers is dat nog meer. Als dan nationale merken goedkoper het land worden binnen gereden via een concurrent, zorgt dat voor prijserosie. En dat leidt natuurlijk tot discussie met de leverancier. Wij gaan geen bedrijfsmarge prijsgeven wegens zo'n situaties. Ik kan niet begrijpen waarom wij met 25 procent marktaandeel niet dezelfde prijs zouden krijgen. Albert Heijn heeft in België twee procent marktaandeel. Dan zeg ik tegen die leveranciers: we hebben een (gezamenlijk) probleem.”

In wat volgt, laat Muller uitschijnen dat Delhaize zo nodig een aantal producten uit het schap zal weren om de druk op de leveranciers op te voeren of tijdelijk wat vrachtwagens elders vandaan zal halen “als het toch goedkoper is bij de buren”. “Je riskeert een soort kettingreactie”, zegt de CEO van Delhaize nog. De Morgen toetste zijn afspraken af bij retailspecialist Gino Van Ossel van Vlerick Management School. “Er is sinds de komst van Albert Heijn al heel wat gebakkeleid over prijzen. Je hebt eigenlijk permanent van die conflicten over prijzen en kortingen tussen supermarkten en leveranciers, maar die halen de media niet omdat het meestal om één product gaat dat tijdelijk uit de rekken wordt gehaald." Hoe hard de warenhuisketens het nu gaan spelen, weet Van Ossel niet.