Hoe ziet EU-landbouw eruit met gesloten kringlopen?

Onderzoekers van Wageningen Livestock Research hebben proberen achterhalen hoe de Europese landbouw eruit zou zien als wordt gepoogd om de kringlopen van nutriënten in Noordwest-Europa zo veel mogelijk te sluiten. Resultaat? Een kleinere melkveehouderij, minder eieren en een gevoelig groter areaal eiwithoudende voedergewassen. Voor een stikstoftekort vrezen de onderzoekers niet, wat fosfaat betreft maken ze zich meer zorgen. 

Het Europese landbouwmodel is gedeeltelijk gebaseerd op een extractief, lineair nutriëntenmodel. Een verdere verduurzaming van ons voedselsysteem houdt onder meer in dat nutriëntencycli zo veel als kan lokaal worden gesloten. De grote invoer van eiwitrijke gewassen uit overzeese gebieden en de grote lokale mestoverschotten zijn maar twee voorbeelden van hoe ver we nog van dat streefdoel verwijderd zijn. Precies daarom onderzochten wetenschappers van Wageningen Livestock Research welke effecten zouden optreden wanneer zowel veevoeder als dierlijke producten niet meer zouden worden in- of uitgevoerd in onze regio.

Onder Noordwest-Europa vallen in de studie Duitsland, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en ook de Benelux. De verkenning was niet eenvoudig, omdat de nutriëntenstromen vandaag erg complex zijn. Er zijn veel betrokkenen en ook de regelgeving is ingewikkeld. Toch geeft het rapport een beeld van wat er bij een gesloten kringloop zou gebeuren. Zo zou er een overschot ontstaan aan zuivel en eieren waardoor die sectoren moeten krimpen. Omdat plantaardig eiwit als grondstof voor de veehouderij schaarser wordt, moet naar alternatieve eiwitbronnen worden gezocht.

In een scenario met gesloten kringlopen moeten er dus meer granen, soja of andere vlinderbloemigen worden geteeld, waardoor de vraag naar akkerbouwproducten stijgt. Het zou betekenen dat de melkveehouderij op productieve gronden wordt verdrongen door akkerbouw. Wat betreft de nutriënten zal er minder invoer zijn van stikstof, fosfaat en organische stof. Een stikstoftekort verwachten de onderzoekers niet omdat stikstof ook op andere manieren te winnen is. Maar door de beperkte bodemoverschot aan fosfaat kan er voor fosfaat wel degelijk een probleem ontstaan zolang fosfaat uit de menselijke keten buiten beeld blijft. 

Lees de volledige studie hier.