Hitte verkleint overlevingskansen wilde bijen
nieuwsDe aanhoudende hitte en droogte hebben een negatieve impact op wilde bijen. Dat meldt Natuurpunt. Tijdens een hittegolf vliegen bijen minder uit om voedsel te zoeken, om zo oververhitting te voorkomen. Tegelijk produceren bloemen door de droogte minder nectar en stuifmeel, waardoor de insecten moeilijker voedsel vinden.
Bij extreme hitte zoeken wilde bijen vaker schaduw op om hun lichaamstemperatuur op peil te houden. “Dat betekent dat ze minder voedselvluchten maken en er minder stuifmeel in het nest belandt”, vertelt Maarten Wielandts van de studiedienst van Natuurpunt.
Maar ook hun voedselbronnen krijgen het zwaar te verduren. Door de combinatie van hoge temperaturen en droogte verliezen planten veel water. Daardoor neemt de bloemgrootte af en produceren ze minder nectar en pollen. “Wanneer een wilde bij in de hitte toch uitvliegt, vindt ze veel minder voedsel per bloembezoek. Ze moet dus harder werken voor minder energie, op een moment dat ze die reserves juist het hardst nodig heeft”, aldus Natuurpunt.
Voortplantingsproblemen
Hittegolven bedreigen ook de volgende bijengeneraties. Natuurpunt verwijst naar onderzoek uit 2026 waaruit blijkt dat extreme hitte de voortplanting van wilde bijen kan verstoren, onder meer bij de rosse metselbij. “Mannetjes die tijdens hun coconfase hittestress ervaren, blijken een derde minder sperma te produceren. Bovendien is hun sperma veel minder beweeglijk”, klinkt het. “Vrouwtjes maken op hun beurt minder, maar ook kleinere eitjes aan.”
Ook bij sociale soorten zoals hommels kan de vruchtbaarheid in het gedrang komen. Hitte kan de zaadcellen beschadigen die een koningin na de paring in haar lichaam opslaat. “Zo kan een stevige hittegolf in de zomer ervoor zorgen dat de nestopbouw in het volgende voorjaar gedoemd is om te mislukken”, aldus Natuurpunt.
Onomkeerbare schade
Elk insect heeft een kritieke temperatuurgrens waarbij neurologische en motorische functies uitvallen. Die toestand lijkt op een coma en kan snel gevolgd worden door de dood. Voor inheemse hommels ligt die grens vaak rond 42 tot 45 graden. “Hommels zijn met hun harige ‘jasjes’ en donkere kleuren beter aangepast aan de kou dan aan extreme warmte”, zegt Natuurpunt. “Onderzoek wijst uit dat wilde bijen amper in staat zijn zich aan te passen aan de nieuwe, hetere extremen: hun ‘plasticiteit’ is enorm beperkt.”
Ook bij bijen die een hittegolf overleven, kan extreme hitte blijvende schade veroorzaken aan cellen en eiwitten. Dat fenomeen zien onderzoekers steeds vaker. Wetenschappers en natuurbeschermers maken zich dan ook zorgen over de gevolgen van intensere hittegolven voor de 420 inheemse wildebijensoorten in België. Volgens Natuurpunt kunnen schaduwrijke plekken en inheemse bomen en struiken wilde bijen tijdens hete en droge periodes helpen beschermen. Ze bieden bovendien voedsel en geschikte plekken om te schuilen.
Bron: Natuurpunt
Beeld: Stefan Verheyen
